Bọ xít hút máu người - "Nỗi ám ảnh" lúc nửa đêm

Thứ sáu, 20/09/2013 | 19:00 GMT+7

(ĐSPL) - Thời gian vừa qua, ở nhiều địa phương như: Hà Nội, Quy Nhơn (Bình Định), Nha Trang (Khánh Hòa)... đã xuất hiện bọ xít hút máu người loại cực độc. Các chuyên gia ký sinh trùng cảnh báo, người bị “sát thủ hút máu” cắn trong đêm có thể bị sốc phản vệ và nguy hại đến tính mạng…
Người đàn ông bị bọ xít hút máu, cắn đến bất tỉnh
Theo tìm hiểu của PV báo ĐS&PL, có rất nhiều loại côn trùng gây hại cho người như: bọ chét, ong độc, muỗi, kiến ba khoang, bọ xít hút máu… Những loại côn trùng điển hình này được các chuyên gia ký sinh trùng cảnh báo có thể gây bệnh hoặc gây dị ứng khi tiếp xúc. Gần đây nhất, ngày 7/7, tại thành phố Nha Trang (Khánh Hoà), anh Đỗ Thành N. (42 tuổi) phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng bất tỉnh, tụt huyết áp sau khi bị bọ xít hút máu người cắn. Theo lời kể của gia đình bệnh nhân, khoảng 4h sáng, cả nhà đang ngủ thì nghe anh N. thấy ngứa 2 tay, rồi kêu mệt trong người, khoảng 5 phút sau thì anh Nam nói ngứa cả người, cảm giác nóng rực dần, lăn ra ói, sùi bọt mép, toàn thân lạnh ngắt và ngất xỉu. Người nhà nhanh chóng đưa anh N. đi cấp cứu tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa.

Bọ xít hút máu người - "Nỗi ám ảnh"  lúc nửa đêm - Ảnh 1Phóng to

                                            Bệnh nhân N. phải nhập viện trong tình trnạg nguy kịch do bị bọ xít hút máu người cắn
Tại khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, anh N. được điều trị theo phác đồ dị ứng côn trùng cắn và sốc phản vệ. Qua đối chiếu con côn trùng người nhà mang theo (bọ xít màu nâu, rìa thân có sọc màu vàng nên đã bắt và đem đến bệnh viện, có hình dáng giống hệt bọ xít hút máu người từng được phát hiện ở Bình Định, Thừa Thiên- Huế -PV) có thể khẳng định đây là con bọ xít hút máu người. Trên người bệnh nhân không phát hiện vết côn trùng cắn mới, nhưng trên lưng lại có 2 vết sưng tấy, hình khối tương đối giống với vết cắn của loại bọ xít này, nhưng vết sưng này bệnh nhân đã bị từ 3-4 ngày trước đó".
Ghi nhận của đại diện trung tâm Phòng, chống sốt rét ký sinh trùng Khánh Hòa, anh N. là trường hợp đầu tiên của Khánh Hòa được phát hiện bọ xít hút máu người cắn và là bệnh nhân bị nặng nhất trong cả nước từ trước đến nay.
Cũng theo tìm hiểu của PV, trước đó tại Hà Nội, Quy Nhơn… cũng đã xuất hiện bộ xít hút máu người. Khoảng cuối tháng 5/2013, anh Bùi Minh H., ở ngõ 199, Hồ Tùng Mậu, huyện Từ Liêm, Hà Nội  bất thình lình bị bọ xít cắn. Khoảng 2h sáng ngày 16/5, trong lúc chuẩn bị buông màn đi ngủ, anh bất ngờ phát hiện một con bọ xít bò ngay trên đùi trái mình. Nghi ngờ là bọ xít hút máu người, anh H. đã hốt hoảng đập chết bỏ ra cửa sổ. Khi đó vừa nằm xuống giường, anh H. lại tiếp tục phát hiện thêm 2 con bọ xít nữa bò trên góc tường. Dù chưa thấy vết thương do bọ xít hút máu gây ra trên đùi mình, nhưng khi đập chết hai con bọ xít, anh H. thấy máu của hai con vật này bết ra sàn nhà nhiều, giống với máu của người. Con bọ xít mà anh H. bắt được có màu xám, vòi chích dài, cứng và nhọn, phần bụng dẹt và to, sau lớp cánh mỏng trên lưng có những vạch ngang màu vàng nâu.
Sau đó, mẫu bọ xít được nghi ngờ là loại bọ xít hút máu người cực độc tại nhà anh H. được TS.Trương Xuân Lam- Trưởng phòng Nghiên cứu côn trùng học thực nghiệm, viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật khẳng định chính là bọ xít hút máu người. Con bọ xít đó là một trong nhiều cá thể bọ xít hút máu sống trên địa bàn Hà Nội.
Theo TS. Lam, vào mùa tháng 5, 6, 7, loài bọ xít này bắt đầu sinh sản. Bọ xít thường trú ẩn trong những nơi ẩm thấp như nhà kho gần khu dân cư, xưởng gỗ... Mỗi năm loài côn trùng này sinh sản 1 lần vào khoảng tháng 5, mỗi lần đẻ trung bình khoảng 200 trứng. Tuổi đời của loài này sống được hơn 1 năm. Thức ăn của loài bọ xít này phần lớn là máu các loài động vật, thậm chí kể cả máu con người.
Chưa đầy một tháng kể từ ngày 19/6, người dân TP. Quy Nhơn liên tục phát hiện rất nhiều con bọ xít hút máu người. Vụ gần nhất là chiều ngày 30/6, trong lúc dọn dẹp kẹp sách báo cũ trên gác nhà mình, bà Phan Thị Thành - ở tổ 37, KV 3, phường Lê Hồng Phong, TP Quy Nhơn đã phát hiện 12 con bọ xít hút máu người, trong đó có 8 con còn sống và 4 con đã bị chết khô. Theo nghiên cứu của khoa Côn trùng của viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn, những con bọ xít hút máu người mà người dân phát hiện tại TP. Quy Nhơn đều thuộc giống Triatoma Laporte 1832. Giống bọ xít này có nguồn gốc Nam Mỹ sang nước ta bằng đường... du lịch.
Cảnh báo về những “tai nạn” lúc nửa đêm
Trước nghi ngại của dư luận về loại bọ xít hút máu người cực độc xuất hiện tại Việt Nam, đặc biệt là gây tình trạng nguy kịch cho một bệnh nhân ở TP.Nha Trang, các chuyên gia ký sinh trùng khuyến cáo người dân không nên hoang mang, lo lắng. Trao đổi với PV, ông Lê Đình Dũng- khoa Côn trùng, trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM cho biết: “Âu trùng không gây hại cho sức khỏe nhưng nhiều loại côn trùng thì có hại. Các loại ấu trùng thường trong trạng thái chờ trưởng thành và ít thấy ấu trùng nào có thể gây hại đến sức khỏe con người. Ví dụ như ấu trùng của bướm, ruồi, ong. Nhận định về loại bọ xít hút máu người, ông Dũng cho rằng: “Bọ xít hút máu người là loại côn trùng cực độc gây nguy hại đến sức khoẻ con người. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có bằng chứng nào cho thấy bọ xít hút máu gây bệnh hoặc làm tử vong. Một số người cơ địa dễ bị kích ứng mà bị bọ xít cắn nhiều lần có thể gây sốt cao, li bì, dẫn đến nguy hiểm tính mạng”.

Bọ xít hút máu người - "Nỗi ám ảnh"  lúc nửa đêm - Ảnh 2Phóng to

                                                          Mẫu bọ xít hút máu người được lấy mẫu xét nghiệm tại Quy Nhơn
Ông Lê Đình Dũng cho biết: “Bọ xít thường hút máu vào ban đêm, tuy nhiên, do “hút” khá êm nên nhiều người không biết, sáng dậy mới thấy có vết đốt. Vì thế, để tránh bị bọ xít hút máu người cắn, người dân cần mắc màn khi ngủ; thường xuyên vệ sinh nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ và thông thoáng để không cho bọ xít có cơ hội ẩn nấp và để trứng”.
Theo ông Dũng, hiện tượng côn trùng đốt gây trụy tim mạch hay ngộ độc dẫn đến bất tỉnh là không hiếm. Tuy nhiên, trường hợp do bọ xít đốt gây tác động mạnh như trường hợp của anh N. là nguy hiểm và hiếm gặp. Trên thực tế, các dị ứng do bọ xít hút máu đốt rất nhiều nhưng phần lớn là sưng tấy, phù nề, gây sốt, không cử động được trong vài ngày. Vì thế, việc ông N. bị tụt huyết áp, ngã quỵ là trường hợp đặc biệt, nguy hiểm.
Một chuyên gia ký sinh trùng của viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Trung ương nhận định: “Ở Việt Nam cũng có loại bọ xít này nhưng khả năng truyền bệnh của nó là rất thấp. Bọ xít hút máu người là một loại trung gian truyền bệnh, nó chỉ gây bệnh khi hút máu ở nguồn mang bệnh. Nhưng ở Việt Nam không có mầm bệnh, nguy cơ lây bệnh sang người cũng không đáng kể. Đến thời điểm này, nước ta chưa ghi nhận một trường hợp nào mắc bệnh Chaga (bệnh ký sinh trùng nhiệt đới gây ra-PV)".
Vị chuyên gia này khuyến cáo, khi bị côn trùng đốt cần rửa kỹ vết đốt hay vùng da tiếp xúc với côn trùng ngay bằng xà phòng, chườm đá lạnh 5 phút, rồi rửa kỹ lại bằng nước muối loãng 9%o ngày 3- 4 lần. Khi bị bọ xít hút máu đốt không nên gãi nhiều có thể gây nên vết thương hở da, bội nhiễm. Khi cơ thể có các phản ứng lạ như nổi mẩn toàn thân, khó thở, mệt, vết thương bị phù nề cần đến ngay cơ sở y tế để khám. Tuỳ mức độ tổn thương sẽ chữa trị khác nhau nhằm hạn chế biến chứng xấu do nọc độc côn trùng gây ra.

Theo thông tin mà PV tổng hợp, một số nghiên cứu trên thế giới cho thấy, loại bọ xít hút máu người này là loại trung gian truyền ký sinh trùng Trypanosoma cruzi, gây bệnh Chaga. Bệnh thường có triệu chứng sau 1 đến 3 tháng, biểu hiện mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu và ngủ vặt nhiều. Đặc biệt, mầm bệnh có thể ủ trong cơ thể người và làm mất dần khả năng miễn dịch, trở thành bệnh mãn tính từ 10 đến 40 năm sau, dẫn đến các bệnh về máu như: tắc nghẽn mạch máu, rung tim ở một số quốc gia ở Trung và Nam Mỹ đã ghi nhận nhiều trường hợp mắc bệnh ngủ Chaga do bị bọ xít hút máu người đốt. Nếu bị đốt, người bệnh sẽ sốt cao, tiêu chảy, buồn ngủ, khi chuyển từ thể cấp sang thể mạn, sẽ để lại hậu quả nguy hiểm.

N.Giang
Tin tài trợ

Xem thêm tin chuyên mục Đời sống