`

Sai phạm cấp chứng nhận ISO (Kỳ 3): Cách “bán giấy lấy tiền” gây sốc của tổ chức chứng nhận

Thứ sáu, 09/03/2018 | 13:22 GMT+7

Lần theo đầu mối, nhóm PV tận mắt chứng kiến quy trình “kinh doanh” chứng chỉ “bán giấy lấy tiền” của một số Tổ chức chứng nhận, chỉ cần ký hợp đồng và nộp tiền, sau vài ngày sẽ có giấy chứng nhận ISO.

Thực trạng đánh giá, cấp chứng nhận ISO xảy ra nhiều sai phạm đã được báo ĐS&PL phản ánh tại 2 kỳ trước. Tuy nhiên các tổ chức cấp chứng chỉ không chỉ dừng lại ở việc “vượt biên” cấp phép mà còn đơn giản hóa các thủ tục nhanh gọn như mua bán rau ngoài chợ dù doanh nghiệp có đủ tiêu chuẩn hay không.

“Kiểu gì” cũng cấp được chứng nhận ISO

Trong vai doanh nghiệp có nhu cầu cần Giấy chứng nhận ISO 22000:2005, nhóm PV nhờ anh T. – một người có khá nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực Hợp chuẩn Hợp quy dẫn dắt và tìm đầu mối. Chỉ qua vài 3 tin nhắn đã có nhân viên của 1 Tổ chức chứng nhận chốt “sẽ làm được” và hẹn gặp vào ngày hôm sau để bàn bạc cho cụ thể.

Đoạn trao đổi giữa phóng viên và nhân viên của Tổ chức chứng nhận.


Tổ chức này là tổ chức dịch vụ khoa học và công nghệ trực thuộc Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, có khả năng chứng nhận được phạm vi rất rộng như: sản phẩm từ thiết bị điện, điện tử, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng, khăn giấy, giấy vệ sinh, sản phẩm dệt may, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản, thực phẩm và thực phẩm hữu cơ ….Theo như lịch hẹn, ngay hôm sau, nhóm PV đã có mặt tại một tổ chức chứng nhận tại quận Thanh Xuân (Hà Nội), anh T. giới thiệu Tổ chức này khá uy tín tại Việt Nam, có cả văn phòng tại Đà Nẵng và TP.HCM, có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đánh giá, cấp chứng chỉ ISO các loại.

Ngay trụ sở của tổ chức này, nhân viên tên B. đón tiếp chúng tôi khá niềm nở nhưng có chút đề phòng. Để xóa tan nghi ngờ, nhóm PV phải trấn an B. bằng những câu hỏi ngây ngô và ngay lập tức được B. mở lòng.

Nhóm PV trao đổi thẳng với B.: “Doanh nghiệp chưa được thành lập hiện tại chỉ có một cơ sở sản xuất nhỏ chưa có giấy chứng nhận VSATTP, liệu có làm được không? Vì chắc chắn nếu đánh giá thì không thể đạt được".

B. tỏ ra là một người va chạm khá lâu trong nghề nên ngay lập tức đưa ra phương án giải quyết, có thể bỏ qua các điều kiện bị thiếu.

Khi thấy PV tỏ ra khá bất ngờ về thủ tục “nhanh gọn” từ tổ chức, nhanh chóng anh T. nói nhỏ: “Bây giờ nhiều tổ chức chứng nhận làm như thế và nhiều doanh nghiệp cũng đề xuất như vậy để thủ tục đỡ lằng nhằng. Chỉ cần có tiền thì vài ba ngày là có chứng nhận trong tay thôi...”

B. còn khuyên chúng tôi nên làm nhanh bởi có chứng nhận ISO 22000:2005 theo quy định mới sẽ được miễn giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện VSATTP.

Nhanh gọn ngã giá

Sau bước thủ tục, PV đề cập tới kinh phí và trao đổi với B. rằng trước đây cũng đã liên hệ tới một số trung tâm trực thuộc Tổng cục nhưng họ có giá quá cao và trường hợp doanh nghiệp chưa có đủ điều kiện như thế này sẽ khó làm, nhóm PV được B. giải thích: “Cơ bản họ thuộc nhà nước nên khó, chứ công ty em là tư nhân nên cơ chế cũng thoáng hơn. Nếu anh chị chỉ lấy chứng nhận ISO 22000 là 25 triệu đồng, thêm 5 triệu đồng cho 2 năm đánh giá tiếp theo tổng cộng là 30 triệu. Còn nếu lấy thêm chứng nhận ISO 9001:2015 thì chỉ thêm 5 triệu nữa thôi, đằng nào bên em cũng chỉ làm một lần hồ sơ".

Liên tục hỏi đi hỏi lại về vấn đề nhà xưởng không đủ điều kiện chứng nhận và lo lắng sau này sẽ có đơn vị kiểm tra nhưng B. đều trấn an rằng: “Chứng chỉ sẽ có giá trị 3 năm. Đáng ra theo quy định bên em sẽ phải thẩm định, kiểm tra mỗi năm một lần”.

Khi PV lăn tăn về việc các đơn vị thuộc Bộ Khoa học Công nghệ kiểm tra, B. một mực khẳng định: “Sẽ chẳng có ai kiểm tra, thậm chí đánh giá hàng năm chúng em cũng sẽ bỏ qua, còn ba năm nữa anh chị có cơ sở đàng hoàng thì mình đổi giấy chứng nhận, thủ tục gia hạn cũng đơn giản mà giá lại hợp lý”.

Chia tay B. ra về sau cuộc trao đổi ngã giá chớp nhoáng, nhóm PV cũng khá “choáng” về cách làm việc của Tổ chức chứng nhận này. Thật khó có thể tin được việc doanh nghiệp “mới nở” được tổ chức dọn đường nhanh chóng có trong tay chứng chỉ ISO trong vài ngày làm bùa hộ mệnh bán hàng? Có bao nhiêu con buôn bất lương nhờ chứng chỉ này để làm lá chắn bán hàng không có nguồn gốc ra ngoài thị trường?…

Cơ quan quản lý đang ở đâu?

Với cách kinh doanh có phần “bất lương” của tổ chức này và các tổ chức mà báo ĐS&PL đã phản ánh từ kỳ trước, các cơ quan có thẩm quyền sẽ xử lý như thế nào? Cụ thể là các cơ quan chủ quản, cơ quan cấp phép cho các doanh nghiệp này. 

Hàng năm mỗi tổ chức chứng nhận cho ra đời hàng trăm giấy chứng nhận các loại, việc cấp chứng nhận có “đàng hoàng” hay không chỉ có tổ chức chứng nhận và cơ quan quản lý biết được. 

Để tìm hiểu vấn đề này, PV đã liên hệ Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam, tuy nhiên bà Nguyễn Mai Hương - Quyền vụ trưởng, người trả lời báo chí được thông báo là đang đi công tác nước ngoài và sẽ phản hồi sau?

Vấn đề này rất cần sự vào cuộc từ Bộ Khoa học và Công nghệ, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng cụ thể là Vụ Hợp chuẩn hợp quy, Vụ thanh tra và cả những Vụ khoa học công nghệ của những Ban, Bộ khác.

Kỳ tới: Kinh doanh chứng chỉ "vượt biên": Cơ quan quản lý có đang làm ngơ?

Nhóm PV

Tin tài trợ
Sai phạm cấp chứng nhận ISOchứng chỉ vượt biênkinh doanh chứng chỉbán giấy lấy tiềnTổ chức chứng nhận

Xem thêm tin chuyên mục Kinh doanh