An toàn thực phẩm: Tránh phác họa một bức tranh gây hoang mang

Chủ nhật, 17/07/2016 | 07:07 GMT+7

(ĐSPL) - Bên cạnh việc phản ánh thực phẩm bẩn thì cơ quan báo chí phải chỉ ra những nơi bán thực phẩm sạch để người dân mua dùng, tránh việc phác hoạ một bức tranh thực phẩm bẩn, gây hoang mang...

Những miếng ăn chết người

Ngày 15/7, trao đổi với Tiền Phong, ông Phạm Tiến Dũng, Trưởng phòng Thanh tra Chuyên ngành (Thanh tra Bộ NN&PTNT) cho biết: Cuối tháng 5, đầu tháng 6 vừa rồi, Thanh tra Bộ phối hợp với Cục cảnh sát Phòng chống tội phạm về Môi trường (C49), kiểm tra, phát hiện 6/8 cơ sở sản xuất TACN ở phía Nam sử dụng hóa chất công nghiệp.

Trong đó, có nhà máy lớn, công suất tới 15 nghìn tấn/tháng (hóa chất công nghiệp chỉ sử dụng trên một số mã hàng). Các sơ sở vi phạm nằm ở TPHCM, Long An, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương… Đoàn thanh tra phát hiện 43,5 tấn hóa chất công nghiệp trong kho của các cơ sở trên và yêu cầu đình chỉ sử dụng.

Đoàn Thanh tra đã xử phạt các cơ sở vi phạm gần 580 triệu đồng. Đồng thời, thông báo vấn đề trên tới Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), yêu cầu các địa phương thanh, kiểm tra thực trạng đó. Hồ sơ các cơ sở vi phạm chuyển cho cơ quan công an giám sát, mở rộng điều tra nếu cần thiết.

Theo ông Dũng, trên bao bì chứa các hóa chất (hầu hết có nguồn gốc Trung Quốc), nói rõ chỉ sử dụng cho công nghiệp. Tuy nhiên, cơ sở “giải thích lòng vòng” là để bổ sung khoáng cho thức ăn vật nuôi trên cạn và thủy sản.

“Các chất này chứa nhiều kim loại nặng như Asen, Cadimi, chì, thủy ngân… là những chất có thể gây tồn dư trên sản phẩm động vật, từ đó, người tiêu dùng ăn vào, tích tụ, là một là trong những nguyên nhân gây ung thư”- ông Dũng nói.

Hàng trăm tấn thức ăn chăn nuôi trộn hóa chất gây ung thư đã được bán. (Ảnh: Dân trí).

Đại diện Thanh tra Bộ NN&PTNT cho biết, do các hóa chất trên chưa có tên trong danh mục cấm trong sản xuất TACN, nên cơ sở vi phạm chỉ bị phạt ở mức 35 triệu đồng (chất cấm sẽ bị phạt 140-200 triệu đồng) và chưa áp dụng các xử lý hình sự do Bộ luật Hình sự 2015 bị lùi thời gian có hiệu lực.

Trước tình trạng trên, Bộ NN&PTNT và Bộ Công Thương đã ký kết một chương trình phối hợp nhằm kiểm soát, xử lý việc lạm dụng hóa chất công nghiệp trong thực phẩm.

Theo Thanh tra Bộ NN&PTNT, gần đây, lực lượng chức năng cũng phát hiện việc bơm thuốc mê - loại thuốc an thần cho heo trước khi giết mổ ở TPHCM. Hoạt động này diễn ra tại các cơ sở giết mổ và cơ sở thu gom và đây là vấn đề đáng báo động.

“Họ tiêm loại thuốc mê này để hạn chế heo cắn nhau, và bơm nước vào heo để tăng trọng lượng. Người ăn phải sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh thực vật, những người bị bệnh mãn tính sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt”- ông Dũng nói. Tình trạng này xảy ra những năm trước, nhưng hành vi xử lý vi phạm rất thấp, chỉ 5-6 triệu đồng, chưa có tính răn đe.

Thanh tra Bộ NN&PTNT cho biết, hiện chất Vàng ô (hóa chất dùng trong công nghiệp nhuộm), ngành nông nghiệp đã đưa vào vào danh mục chất cấm, vi phạm sẽ bị xử lý nặng. Tuy nhiên, thực tế, nhiều đối tượng vẫn sử dụng trên măng, dưa muối…đầu độc người tiêu dùng. “Hiện nay, Bộ Y tế chỉ xử phạt khi vi phạm chất Vàng ô là chất ngoài danh mục, mức phạt rất thấp. Như vụ vi phạm ở Long An, tới 5-7 tấn măng chứa Vàng ô mà xử phạt vài chục triệu đồng”- ông Dũng nói.

Theo ông Dũng, các hóa chất công nghiệp cần được đưa vào danh mục cấm sử dụng trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Đồng thời, cần xử lý hình sự, tăng sức răn đe và “không thể chấp nhận sự tham lam trên sự nguy hại cho người khác”.

Trong khi đó, theo thông tin trinh sát của liên ngành, hiện dù tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi đã giảm, nhưng vẫn còn nhiều đối tượng lén lút sử dụng tại nhiều nơi như Hưng Yên, Đồng Nai, Bình Dương, Tiền Giang… Theo quy định mới, khi phát hiện heo dính chất cấm ở lò mổ, sẽ tiêu hủy toàn bộ lô heo đó.

Bà nội trợ biết mua thực phẩm sạch ở đâu?

Thông tin trên báo Tuổi trẻ, trước tình hình khó nhận biết về chất lượng thực phẩm như hiện nay, các bà nội trợ chia sẻ nhiều “bí kíp” để có bữa cơm an toàn cho gia đình. Giải pháp phổ biến vẫn là tự trang bị thông tin, kiến thức, kỹ năng lựa chọn thực phẩm (chiếm 77%). Chị Bảo Thư, ngụ tại Q.Tân Bình, cho biết: “Khi mua phải xem kỹ thức ăn bằng kinh nghiệm của mình, nhìn bằng mắt chưa đủ, phải sờ ấn bằng tay, kiểm tra cả chất lượng sau khi nấu”.

Một thực tế là có 17% người dân được khảo sát không nắm rõ thông tin về các địa điểm cửa hàng bán thực phẩm hiện nay. Vì vậy giải pháp cần phải tuyên truyền thông tin hướng dẫn người dân hiểu biết nhiều hơn về những địa điểm bán thực phẩm sạch nhận được 59% đồng tình.

Bên cạnh đó, họ cũng góp ý thêm về việc cơ quan chức năng cần phải thông tin kiến thức rộng rãi đến người dân thế nào là thực phẩm sạch, cách phân biệt thực phẩm kém chất lượng, những thứ nên tránh...

Một số ý kiến bày tỏ căn nguyên của vấn đề thực phẩm bẩn xuất phát tại các đầu mối, nguồn cung thực phẩm. “Gốc vẫn là từ cơ sở sản xuất chứ không phải người bán hay chỗ bán. Phải chấn chỉnh nơi cung ứng thì mới mong có thực phẩm sạch được” - chị Hà Giang bày tỏ.

Tương đồng ý kiến đó, giải pháp cần có sự minh bạch, công khai thông tin về quy trình sản xuất nuôi trồng thực phẩm từ phía doanh nghiệp và cơ sở sản xuất cũng nhận được 54% đồng thuận trong cuộc khảo sát này.

Bên cạnh đó, biện pháp xử phạt nghiêm khắc các nơi bán cũng ít được lưu tâm vì theo nhiều người nội trợ, giải pháp này rất khó thực hiện trước sự “phù phép” thực phẩm một cách tinh vi như hiện nay.

“Tôi chứng kiến cảnh một cơ sở làm rau sạch gần nhà, họ mua rau cũ về nhặt sạch, sau đó nhúng rửa qua một loại nước làm rau tươi ngon như mới. Giờ có kiểm tra bằng mắt để xử phạt cũng khó lắm. Nên mỗi người phải tự thích ứng và có cách cứu mình thôi” - cô Nguyễn Thị Phương kể lại.

Một số giải pháp tình thế được các bà nội trợ đưa ra như tự trồng rau tại nhà, đặt thực phẩm ở quê gửi lên, mua trực tiếp thịt tại lò mổ hoặc rau tại nơi sản xuất, trang bị máy kiểm tra nồng độ hóa chất cho thực phẩm tại các khu vực mua sắm, chọn mua thực phẩm organic... để hạn chế thấp nhất việc mua phải thực phẩm kém chất lượng.

Nhưng phần đông đều chung quan điểm rằng không có gì tốt hơn ý thức của mỗi người về việc tự cập nhật thông tin, kiến thức, làm dày thêm kinh nghiệm lựa chọn thực phẩm sạch cho bữa cơm gia đình. “Thời nay, rất khó nói chỗ nào bán đồ an toàn.

Hạn chế ăn cũng không được vì không đảm bảo dinh dưỡng. Vậy nên an toàn nhất là mua về, có những biện pháp sơ chế làm sạch kỹ càng rồi mới ăn chứ không còn cách nào khác” - bà Phạm Thị Thi, Q.1, chia sẻ.

Cơ quan chức năng cần phải thông tin kiến thức rộng rãi đến người dân thế nào là thực phẩm sạch, cách phân biệt thực phẩm kém chất lượng, những thứ nên tránh...

Tránh việc phác họa một bức tranh gây hoang mang

Ông Lương Văn Tự, nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương) chia sẻ trong Hội thảo Nông nghiệp an toàn do Thời báo kinh tế Việt Nam phối hợp với Ban Kinh tế trung ương và Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn diễn ra sáng 15/7, người Việt Nam có câu rất hay là "nhất ăn nhì mặc". Về vấn đề ăn uống. Chúng ta đã đàm phán thế giới để thực hiện xuất khẩu nông sản thực phẩm cho họ từ khâu nuôi trồng cho đến bàn ăn.

"Chúng ta bán thực phẩm an toàn cho nước ngoài họ ăn trong khi trong nước lại không làm được. Điều này không phải quá cao xa, chúng ta chắc chắn làm được nếu quyết tâm”, ông Tự nói.

Theo đó, hệ thống chính sách, quy chuẩn chưa đầy đủ khiến nhiều tranh cãi thực phẩm. Chẳng hạn, vẫn nói cà phê bẩn nhưng không biết bẩn thế nào. Việc của nhà quản lý là phải ban hành tiêu chuẩn cà phê rang xay, từ đó kiểm soát chất lượng.

Ông Tự cho biết, việc quản lý an toàn thực phẩm được giao cho Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nhưng lại phân chia nhỏ, quản lý đồng ruộng là Bộ Nông nghiệp, quản lý lưu thông là Bộ Công Thương,… Vì vậy cần phải có sự phối hợp giữa các bộ ngành tốt.

Với các cơ quan báo chí bên cạnh việc chỉ ra thực phẩm bẩn thì phải chỉ ra những nơi bán thực phẩm sạch để người dân mua dùng, tránh việc phác hoạ một bức tranh thực phẩm bẩn, gây hoang mang.

Từ ý kiến được ông Tự nêu ra, ông Hùng tóm lược rằng, người Việt Nam có thể sản xuất được thực phẩm sạch, vấn đề là do sự điều phối chưa tốt giữa các bộ, ngành và truyền thông cần nói về các doanh nghiệp cung cấp thực phẩm an toàn thay vì chỉ đưa tin về các sự việc thực phẩm bẩn, không an toàn.

Cũng theo ông Hùng, có vẻ hiểu biết của các vị đại biểu và mọi người về trách nhiệm Bộ Nông nghiệp, Bộ Y tế, Bộ Công Thương chưa rõ ràng thậm chí hiểu sai lệch, Chính phủ đang có kế hoạch sửa đổi, rà soát lại.

Ngọc Anh (Tổng hợp)

Nguồn: Người đưa tin


Tin tài trợ
thực phẩm bẩntư thế ngủ \"khó đỡ\" của bạn gáihóa chấtthực phẩm sạchan toàn thực phẩmngười tiêu dùng
Nguồn: nguoiduatin.vn

Xem thêm tin chuyên mục Kinh doanh