`

Sắp ra mắt sách về Bản án lệ để làm mẫu cho các tòa xét xử

Thứ năm, 17/03/2016 | 15:58 GMT+7

(ĐSPL) – TAND tối cao đang gấp rút lấy ý kiến đối với các bản án, quyết định để phát triển thành án lệ, xuất bản trong quý II năm 2016. Tuy nhiên, các bản án lệ được ban hành có thể bị bãi bỏ nếu không còn phù hợp với pháp luật.

Tòa án nhân dân (TAND) tối cao đang gấp rút tổ chức lấy ý kiến của các chuyên pháp lý, các nhà khoa học, luật sư... với 35 bản án, quyết định giám đốc thẩm do TAND tối cao đề xuất lựa chọn làm án lệ, cũng như các vấn đề liên quan.

Hội thảo lấy ý kiến đối với bản án, quyết định đề xuất lựa chọn để phát triển án lệ ngày. Ảnh: Nhân Văn

Theo Ủy viên Bộ Chính trị, Chánh án TAND tối cao Trương Hòa Bình, tuyển tập án lệ đầu tiên sẽ gồm khoảng 10-15 bản án, được lựa chọn ra từ con số trên, đồng thời TAND tối cao sẽ sớm xuất bản tập án lệ đầu tiên trong quý II năm 20116. Các bán án, quyết định giám đốc thẩm này bao gồm nhiều lĩnh vực: dân sự, kinh doanh thương mại, hành chính, hình sự.

Ông Nguyễn Sơn, Phó Chánh án TAND tối cao cho biết, án lệ sớm được ban hành sẽ giúp các tòa án thống nhất  cho việc thực hiệp, áp dụng pháp luật, đảm bảo cho sự minh bạch của tòa án. Vì vậy TAND tối cao khẩn trương ban hành tập án lệ đầu tiên trong quý II năm nay.

Ông Nguyễn Sơn cũng cho hay, xét theo hệ thông luật ở một số nước, các bản án đã được tòa án xét xử sẽ trở thành án lệ nhưng ở Việt Nam thì hoàn toàn khác. Hệ thống pháp luật Việt Nam là luật thành văn nên án lệ có vai trò như nguồn để xây dựng luật pháp. Tuy nhiên, án lệ cũng có thể bị thẩm phán bãi bỏ nếu bản án không còn phù hợp hoặc pháp luật thay đổi. Nếu thẩm phán xét xử không chấp nhận bản án lệ được công bố, đồng thời có những lập luận xác đáng hơn thì có để đề xuất lên để hội đồng TAND tối cao để bãi bỏ án lệ.

Ông Phan Trung Hoài, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho rằng, việc ban hành án lệ trong hệ thống luật pháp Việt Nam là một bước tiến lớn trong quá trình xây dựng, đổi mới và hoàn thiện hệ thống luật pháp. Các bản án lệ được ban hành theo một quy trình lựa chọn rất rõ ràng trong các văn bản hướng dẫn. Các bản án, quyết định phải trải qua quy trình lấy ý kiến của hội đồng tư vấn, tham mưu sau đó cho hội đồng thẩm phán xem xét.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam nhấn mạnh, các bản án, quyết định được lựa chọn làm án lệ không chỉ là bản án mẫu mực về vận dụng pháp luật đúng đắn mà còn chứa đựng căn cứ để hình thành nên phán quyết đó. Vì vậy, TAND tối cao cần chú trọng cả văn phong pháp lý và tính chuẩn mực của cách hành văn trong các bản án lệ được ban hành.

Ông Phan Trung Hoài cũng chỉ ra rằng, khi ban hành án lệ, cơ quan xét xử cũng phải làm rõ tính chất tương tự nhau giữa các vụ việc. thế nào là một vụ việc tương tự, tương tự ở mức độ như thế nào để có cơ sở áp dụng án lệ.

Ông Chu Thành Quang, quyền Vụ trưởng Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học TAND tối cao cho biết, án lệ có tính chất định hướng cho các thẩm phán phải áp dụng cách xét xử giống nhau trong các vụ việc giống nhau về tình tiết, mức độ. Nếu thẩm phán không áp dụng án lệ thì phải chứng minh rằng, vụ việc mà thẩm phán đó xét xử có yếu tố khác với án lệ.

Việc đặt ra các quy trình lấy ý kiến, ban hành sau đó là áp dụng có tác dụng khiến án lệ có giá trị pháp lý cao hơn trong hệ thống luật pháp. Đồng thời, các thẩm phán xét xử có thể dễ tìm kiếm, phát hiện cái gì là án lệ trong các bản án, quyết định và tạo điều kiện giúp đỡ thông tin trong điều kiện ở một số nơi công nghệ thông tin chưa phát triển.

Nhân Văn

Video tin tức xem nhiều nhất:

girlgroupáp dụng án lệTòa án nhân dân tối caodavichiđối tượng Hoàng Văn Thuậtcháu gái ruột

Xem thêm tin chuyên mục Pháp luật