Tổng thống Erdogan dự định thực hiện hơn 50 000 cuộc thanh trừng sau đảo chính

Thứ năm, 21/07/2016 | 06:03 GMT+7

Sự kiện:

Đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ

(ĐSPL) - Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố sẽ nhổ tận gốc những người ủng hộ giáo sỹ Fethullah Gulen bằng các cuộc thanh trừng trong quân đội, cảnh sát, rồi tiếp theo là các trường học, cơ quan tình báo và tổ chức tôn giáo.

Khoảng 50.000 binh sĩ, cảnh sát, thẩm phán, công chức, giáo viên đã bị đình chỉ hoặc bị giam giữ kể từ khi cuộc đảo chính xảy ra. Căng thẳng bao trùm trên khắp đất nước có 80 triệu dân, có biên giới giáp với nước Syria đầy hỗn loạn và là một đồng minh của phương Tây chống lại Nhà nước Hồi giáo IS tự xưng.

Thủ tướng Binali Yildrim thăm tòa nhà Quốc hội bị hư hỏng ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, 19/7/2016.

Đề cập đến tình trạng nhà nước trong nhà nước, bị kiểm soát bởi những người theo giáo sỹ Fethullah Gulen, thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim đã phát biểu trước Quốc hội: "Tổ chức khủng bố song song này sẽ sớm trở thành vũ khí sắc bén trong tay của các thế lực ngoại bang. Cho nên, chúng ta phải nhổ tận gốc lực lượng này".

Một phát ngôn viên của Tổng thống Tayyip Erdogan cho biết, chính phủ đang chuẩn bị một đề nghị chính thức tới Mỹ về việc dẫn độ Gulen, người được phía Thổ Nhĩ Kỳ nhận định là đứng sau cuộc đảo chính quân sự hôm 15/7 khiến ít nhất 232 người thiệt mạng.

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã thảo luận về yêu cầu này trong cuộc điện đàm với ông Erdogan hôm 19/7. Phía Nhà Trắng cho biết, Tổng thống Mỹ đã hối thúc Ankara kiềm chế theo đuổi ráo riết việc “đáp trả” sau vụ đảo chính.

Phía Lầu Năm góc cho hay, trong cuộc hội đàm song phương, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ đã thảo luận về tầm quan trọng của căn cứ không quân Incirlik của Thổ Nhĩ Kỳ, đang bị tê liệt do cuộc đảo chính, trong chiến dịch chống lại nhà nước Hồi giáo ở Syria và Iraq.

Giáo sỹ Gulen, năm nay 75 tuổi, hiện đang sống lưu vong ở Pennsylvania Mỹ nhưng lại có một mạng lưới những người ủng hộ ở Thổ Nhĩ Kỳ, đã lên án cuộc đảo chính và từ chối việc mình đóng bất kỳ vai trò nào trong đó. Người cựu đồng minh này đã lên án ông Erdogan sử dụng nó để lấy cớ để mở cuộc đàn áp nhằm củng cố chính quyền sau 14 năm cầm quyền.

Hôm 19/7, chính quyền đóng cửa các cơ quan truyền thông liên quan và cho biết 15 000 người đã bị đình chỉ công tác ở Bộ giáo dục cùng với 100 quan chức tình báo. Hơn 492 người đã bị loại bỏ chức vụ tại Cục Tôn giáo, 257 người ở văn phòng thủ tướng và 300 người thuộc Bộ năng lượng.

"Tiêu chuẩn kép"

Các đồng minh phương Tây của Thổ Nhĩ Kỳ đã bày tỏ ủng hộ với các chính quyền Erdogan nhưng đồng thời lo ngại về phản ứng quá cứng rắn sau đảo chính và yêu cầu Ankara cần tuân thủ các nguyên tắc dân chủ.

Thủ tướng Yildirim cáo buộc Washington từ chối việc dẫn độ Gulen nếu không có những bằng chứng rõ ràng, gọi đó là tiêu chuẩn kép trong cuộc chiến chống khủng bố. Bộ Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ đã gửi hồ sơ kèm đầy đủ bằng chứng cho thấy cuộc đảo chính được tổ chức theo ý muốn và mệnh lệnh của Gulen.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest khẳng định Ankara đã nộp các tài liệu dưới dạng tư liệu điện tử cho chính phủ Mỹ và họ đang xem xét. Bất kỳ yêu cầu dẫn độ nào từ phía Thổ Nhĩ Kỳ sẽ được đánh giá theo các điều khoản của hiệp ước đã có giữa hai nước.

Bất kỳ yêu cầu dẫn độ nào đều sẽ phải đối mặt với rào cản pháp lý và chính trị tại Hoa Kỳ. Ngay cả khi đã được thẩm phán phê duyệt thì vẫn phải qua tay ngoại trưởng John Kerry, người sẽ xem xét các yếu tố khác nữa, chẳng hạn như vấn đề nhân quyền.

Giai đoạn trung chuyển cho án tử hình

Một người ủng hộ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan trong một cuộc biểu tình ủng hộ chính phủ tại Taksim vuông tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 19/7/2016.

Các nước phương Tây bày tỏ lo ngại rằng ông Erdogan, do những nguy hiểm từng gặp phải trong cuộc đảo chính sẽ nắm lấy cơ hội củng cố quyền lực khiến những bất đồng chính kiến ngày càng gia tang.

Theo yêu cầu của EU, Thổ Nhĩ Kỳ hủy bỏ án tử hình vào năm 2004 khi gia nhập Liên minh châu Âu, và việc ông Erdogan nhiều lần kêu gọi quốc hội khôi phục lại án này sẽ hủy hoại nguyện vọng ban đầu của họ.

Phong Trào Quốc Dân Đảng (MHP), một nhóm cánh hữu và nhỏ nhất của ba đảng đối lập đại diện trong quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, cho biết họ sẽ quay trở lại chính phủ nếu án tử hình được quyết định khôi phục lại.

Cáo buộc cựu giám đốc lực lượng không quân

Chính quyền Ankara tuyên bố rằng cựu giám đốc lực lượng không quân Akin Ozturk, người xuất hiện với hình ảnh thâm tím và băng bó trong trại giam, chính là đồng lãnh đạo của cuộc đảo chính. Tuy nhiên ông này đã phủ nhận các cáo buộc nói rằng mình đã cố gắng ngắn chặn cuộc đảo chính.

Cuộc đảo chính hoàn toàn sụp đổ sau khi ông Erdogan thoát chết vào kỳ nghỉ cùng với gia đình tại khu nghỉ mát ven biển ở Marmaris nhờ một cuộc điện thoại báo trước. Sau đó, khi trên đường trở về Istanbul, 2 tiêm kích F-16 của phe đảo chính đã khóa máy bay của Tổng thống Erdogan vào radar nhưng không khai hỏa.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan được hộ tống bởi các nhân viên an ninh trung thành tham dự đám tang các nạn nhân của cuộc đảo chính tại Fatih nhà thờ Hồi giáo ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, 17/7/2016.

Cuộc đảo chính quân sự lớn này khiến cả nước Thổ Nhĩ Kỳ rung chuyển và làm tan vỡ niềm tin vào sự ổn định của một nước thành viên NATO vốn đã phải chịu những vụ đánh bom tự sát của lực lượng IS cũng như sự nổi dậy của phiến quan người Kurd.

MINH MINH (Theo Reuters)
Nguồn: Người đưa tin


Thổ Nhĩ Kỳđảo chínhcăng thẳng ở Đông Âulộ emailISnato

Xem thêm tin chuyên mục Tin tức