Cơ hội kinh tế nào cho ngành đường sắt từ Luật Đường sắt (sửa đổi)?

Thứ hai, 18/07/2016 | 08:00 GMT+7

Với việc chú trọng phát huy hiệu quả quản lý, kinh doanh tài sản, kết cấu hạ tầng đường sắt do Nhà nước đầu tư và và vốn đầu tư của Nhà nước trong lĩnh vực đường sắt, Dự thảo Luật Đường sắt (sửa đổi) dự kiến sẽ mang lại những thời cơ mới về kinh tế cho ngành này.

Khi hiệu quả quản lý, kinh doanh kém

Theo Bộ Tài chính, hệ thống hạ tầng đường sắt Việt Nam được xây dựng và đưa vào khai thác đến nay đã hơn 100 năm, với tổng chiều dài khoảng hơn 3.000 km, 287 ga, 1818 cầu lớn nhỏ, 39 hầm, 5.735 điểm giao cắt giữa đường bộ với đường sắt và các công trình phụ trợ rất lớn; quỹ đất thuộc tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt trên 6.000 ha. Đây là khối tài sản nhà nước đặc biệt lớn, khi được quản lý, sử dụng, kinh doanh phù hợp sẽ phát huy tối đa lợi thế của khối tài sản này phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, mặc dù là phương thức vận tải có rất nhiều lợi thế (chỉ đứng sau vận tải thuỷ) do có giá thành vận tải thấp, vận chuyển được hàng hóa có khối lượng lớn, an toàn,...  sự quản lý, sử dụng, kinh doanh trên thực tế lại chưa tốt, dẫn đến năng lực vận tải hiện nay thấp, chỉ đạt khoảng 4,5% tổng lượng vận tải hành khách và khoảng 1,8% tổng lượng vận tải hàng hóa.

Dù đã có Luật Đường sắt 2005, nhưng chủ yếu mang tính chất quản lý chuyên ngành, nên nhiều bất cập. Toàn bộ kết cấu hạ tầng đường sắt được giao cho Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam quản lý và khai thác, nên thiếu động lực để đổi mới. Tổng Công ty Đường sắt lại giao việc quản lý tài sản cho nhiều đầu mối, thiếu tập trung, mang nặng tính hành chính, bao cấp. Theo Bộ Tài chính, hiệu quả khai thác của đường sắt Việt Nam các năm qua quá thấp, ngân sách nhà nước vẫn phải bao cấp, cấp bù để bảo trì.

Do đó, việc Dự thảo Luật Đường sắt (sửa đổi) được thông qua sẽ tạo ra cơ chế mới để đường sắt Việt Nam phát triển về kinh tế, phát huy hết vai trò của mình.

Thời cơ mới để phát triển kinh tế?

Có thể nói, việc quản lý chặt chẽ tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt do Nhà nước đầu tư, đất đai dành cho đường sắt, vốn NSNN cho bảo trì công trình đường sắt bằng việc giao cho cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành đường sắt trực tiếp quản lý nhằm phát huy tối đa và khai thác có hiệu quả nguồn lực từ đất và tài sản nhà nước để phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt theo đúng định hướng của Chính phủ tại Đề án Khai thác nguồn lực từ đất và tài sản nhà nước phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2013 - 2020 và lời hứa của tân Bộ trưởng Bộ GTVT Trương Quang Nghĩa về "tiết kiệm từng đồng tiền thuế của nhân dân" đã được cụ thể hóa bằng các nội dung mới được đưa ra trong Dự thảo Luật Đường sắt (sửa đổi).

Vì vậy, khi Bộ Tài chính đưa ra lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định việc quản lý, sử dụng và kinh doanh tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt đã tạo ra hi vọng mới. Theo đó, quy định mới nhằm quản lý, sử dụng hiệu quả khối tài sản khổng lồ của ngành đường sắt, tiến tới vận hành đường sắt theo cơ chế thị trường. Đồng thời, từng bước tính đúng, tính đủ chi phí nhằm bảo toàn và phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt.

Bộ Tài chính đề xuất giao kết cấu hạ tầng đường sắt về Cục Đường sắt Việt Nam (Bộ Giao thông Vận tải) quản lý, chỉ một số tài sản tính vào vốn được để lại cho Tổng Công ty Đường sắt. Từ nay tới hết năm 2020, ký hợp đồng cho thuê tài sản trực tiếp với Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, giai đoạn tiếp theo thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Khi đó, Tổng Cty Đường sắt Việt Nam là một trong các đối tượng được thuê nếu đủ năng lực và trúng thầu…

Theo Bộ Tài chính, tới năm 2020 cần khoảng 10 tỷ USD để bảo trì hệ thống đường sắt hiện có. Để đạt mục tiêu theo Chiến lược phát triển đường sắt tới năm 2030 đặt ra cần nguồn vốn khoảng 100 tỷ USD. Đồng thời, để có thể làm được như vậy, Chính phủ cần ban hành cơ chế, khuôn khổ pháp luật liên quan cho phép đường sắt được khai thác, kinh doanh các tài sản như đất đai, kho bãi, nhà ga được nhà nước giao và tổ chức các dịch vụ hỗ trợ vận tải khác.

Link tham khảo:

http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/nhip-song-tai-chinh/2016-04-04/se-phan-cap-ro-trach-nhiem-viec-quan-tai-san-ket-cau-ha-tang-duong-sat-30344.aspx

http://cafef.vn/doc-quyen-duong-sat-lam-ra-1-ngan-sach-nha-nuoc-phai-cap-bu-4-20160428073233692.chn

http://www.mt.gov.vn/vn/tin-tuc/41907/bo-truong-gtvt-truong-quang-nghia---toi-se-no-luc-het-minh-phat-trien-nganh-giao-thong-.aspx

http://www.vietnamembassy.be/vi/nr070521170205/news_object_view?newsPath=/vnemb.vn/ng_kinhte/ns080115162952

PV

Chuyên gia tư vấn cách giảm nhanh cơn đau dạ dày

Tin tài trợ
đường sắtđa cấp lừa đảongành đường sắtkinh tế

Xem thêm tin chuyên mục Tin tức



*}