`

Cơ hội sống cho trẻ em ung thư máu từ kỹ thuật ghép tế bào gốc

Thứ tư, 01/01/2014 | 16:15 GMT+7

(ĐSPL) - Sau hơn một tháng tiến hành ca ghép Tế bào gốc tạo máu đồng loại cho bệnh nhân nhi đầu tiên điều trị tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, ngày 24/12/2013 bệnh nhân Nguyễn Đình Nam Trường (sinh năm 2003) đã chính thức xuất viện trong niềm hân hoan của gia đình cũng như tập thể y bác sỹ của viện.

Thành công này đã mở ra nhiều hy vọng giúp bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo có cơ hội được cứu sống. Phóng viên đã có cuộc tiếp xúc với ThS. BS.Võ Thị Thanh Bình, Trưởng khoa Ghép Tế bào gốc của Viện để tìm hiểu thêm về ca phẫu thuật thành công đáng ghi nhận này.

Cơ hội sống cho trẻ em ung thư máu từ kỹ thuật ghép tế bào gốc - Ảnh 1

Bé Nguyễn Đình Nam Trường - bệnh nhân nhi đầu tiên được ghép tế bào gốc thành công ở viện Huyết học truyền máu Trung ương.

Trị bệnh kết hợp với biện pháp ổn định tâm lý

Thưa bác sĩ, được biết đây là ca ghép tế bào gốc thành công đầu tiên cho bệnh nhân nhi ở viện Huyết học - Truyền máu Trung ương. Chị có thể chia sẻ về tình trạng bệnh nhân đặc biệt này?

Hiện tại, viện đã tiến hành ghép Tế bào gốc thành công ca ghép thứ 97, và đây là bệnh nhân nhi đầu tiền Viện tiến hành ghép. Bệnh nhân Nguyễn Đình Nam Trường (Hà Nội), được chẩn đoán bị Lơ xê mi cấp thể M2 (ung thư máu) năm 2011, sau khi được điều trị hóa chất tại khoa Nhi của Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương đạt lui bệnh, nhưng lại tái phát vào tháng 9/2013 và tiếp tục được điều trị hóa chất đợt 2 đạt lui bệnh.

Khi tiếp nhận bệnh nhân nhi đầu tiên để tiến hành điều trị, các bác sĩ có những thuận lợi và khó khăn gì?

Trên thực tế khoa Ghép tế bào gốc chưa bao giờ điều trị bệnh nhân nhi mà đây thuộc chuyên môn của các y bác sỹ ở tầng 6 (khoa Nhi) sẽ có nhiều kinh nghiệm về tâm lý đối với bệnh nhân nhi nhiều hơn, nên đối với trường hợp đầu tiên này toàn bộ ê kíp trực tiếp thực hiện khá hồi hộp. Yếu tố tâm lý vừa là sự thuận lợi, đồng thời cũng chứa nhiều khó khăn cho bác sỹ điều trị. So với người lớn, các cháu vô tư hơn nên việc động viên, khích lệ để đẩy lùi những lo sợ sẽ dễ dàng hơn. Quá trình ghép khá suôn sẻ, một phần do ý thức chăm sóc của gia đình cũng như kinh nghiệm của người mẹ đã chăm sóc cháu trong một thời gian dài.

Thông thường khi điều trị cho bệnh nhân nhi thường mang tâm lý hồn nhiên, vô tư nhưng đối với bé Trường quá trình điều trị còn phải đi đôi với những biện pháp trị liệu về tâm lý bởi sự "già trước tuổi" của bé. Bé sớm ý thức được tình trạng bệnh của mình. Có một khoảng thời gian gần 1 tuần bé có dấu hiệu hơi bất ổn về mặt tâm lý, nên bên cạnh việc duy trì chế độ thuốc, xét nghiệm hàng ngày, tôi cũng thu xếp dành nhiều thời gian để  phối hợp với gia đình động viên bé nhiều hơn.

Phòng ghép được trang bị cách ly, có hệ thống lọc không khí nên suốt quá tình ghép, đặc biệt trong giai đoạn bạch cầu giảm, đồng thời phải sử dụng nhiều thuốc ức chế miễn dịch sẽ khiến sức đề kháng của bệnh nhân giảm. Tuy nhiên trên thực tế những dấu hiệu lo ngại như biến chứng, viêm tắc tĩnh mạch trên gan hay nhiễm trùng đều không xảy ra.

Hiện tại viện đang duy trì chế độ theo dõi như thế nào đối với bệnh nhân đặc biệt này?

Mặc dù bệnh nhân đã được xuất viện nhưng chúng tôi vẫn duy trì chế độ theo dõi 2 tuần/lần trong 3 tháng đầu. Nếu không có biến chứng gì đáng lo ngại thì lịch tái khám sẽ kéo dài hơn. Đến khoảng tháng thứ 6 đến tháng thứ 9 chúng tôi sẽ sử dụng thuốc ức chế miễn dịch để góp phần ổn định tình trạng sức khỏe cho bệnh nhân.

Cơ hội mang đến nụ cười cho trẻ thơ

Được biết, trước đây viện đã thực hiện thành công nhiều ca ghép tế bào gốc nhưng tại sao đến bây giờ kỹ thuật này mới được áp dụng cho bệnh nhân nhi?

Trên thực tế Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương đã thực hiện những ca ghép đồng loại từ năm 2008 đến giờ nên cần thời gian để tích lũy kinh nghiệm. Với bệnh nhân nhi có đặc thù nguồn hiến tế bào gốc khó khăn hơn. Rất may trường hợp bé Trường có anh trai 23 tuổi cho tế bào gốc để ghép phù hợp nên việc lấy tế bào gốc từ máu ngoại vi rất thuận lợi.

Trên thực tế nguồn tế bào gốc từ máu cuống rốn rất thiếu trong khi đó biện pháp lấy tế bào gốc từ máu ngoại vi đòi hỏi người cho phải lớn tuổi hơn. Trước đó cũng đã có nhiều trường hợp bệnh nhân nhi thử tế bào gốc từ người cho và người nhận nhưng xác suất phù hợp rất thấp, chỉ khoảng 25% - 30%. Việc cho và nhận này chỉ có thể ở các anh chị em ruột trong khi đó càng ngày việc sinh nở trong mỗi gia đình càng ít nên xác suất phù hợp càng thấp.

Ca phẫu thuật thành công đã mở những cơ hội cụ thể nào cho những bệnh nhân khác, thưa chị?

Đối với trường hợp bé Nam Trường, tổng chi phí của ca ghép tế bào gốc này là 200 triệu đồng bao gồm bảo hiểm. Trên thực tế gia đình chỉ phải chi phí khoảng 70 triệu đồng,  tiết kiệm chi phí hơn rất nhiều đối với một ca ghép khi thực hiện ở nước ngoài.

Chị có thể chia sẻ thêm về một số kinh nghiệm trong khi điều trị  cho bệnh nhân nhi đầu tiên này?

Đối với bệnh nhân nhi, thể lực non nớt nên để hạn chế việc tiêm truyền nhiều lần nên phải đặt đường truyền. Cháu đã có gần 2 năm điều trị ở khoa Nhi với các bạn cùng trang lứa nên việc chuyển lên điều trị ở một khoa mới cũng khiến cháu căng thẳng, lo lắng. Về phía đội ngũ bác sỹ của khoa ban đầu cũng hơi lúng túng vì lần đầu tiên tiếp xúc và điều trị cho bệnh nhân nhi.

Đặc điểm việc cho và nhận tế bào gốc phải là anh chị em ruột, phù hợp về HLA, độ tuổi cho phép để thực hiện việc phối ghép… Để thực hiện thành công ca ghép này chúng tôi cũng đã dựa trên việc tham khảo ý kiến các chuyên gia nước ngoài ở Nhật, Mỹ…

Dấu hiệu khả quan sau khi ca phẫu thuật thành công cụ thể như thế nào, thưa bác sĩ?

Trong suốt quá trình thực hiện ca phối phép này thì giai đoạn truyền thuốc khá căng thẳng để theo dõi việc phản ứng của cơ thể bệnh nhân có tác dụng phụ với thuốc hay không. Đến khi truyền tế bào gốc vào cơ thể lại hồi hộp theo dõi tế bào gốc mọc như thế nào và đặc biệt đối với bệnh nhân nhi thì nguy cơ biến chứng viêm tắc tĩnh mạch trên gan. Chúng tôi được biết có nhiều trường hợp được thực hiện ghép tế bào gốc ở viện Nhi đã xảy ra những biến chứng ấy, nên việc khắc phục rất mệt mỏi và căng thẳng. Biến chứng sau ghép dẫn đến thất bại khoảng 20%, tuy nhiên đổi lại đối với những ca ác tính như thế này, nếu việc phối ghép thành công thì nguy cơ tái phát sẽ được giảm đi rất nhiều.

Cảm ơn bác sĩ!

Tuệ Linh 

Báo Đời sông & Pháp luật

Bạn đang đọc bài viết Cơ hội sống cho trẻ em ung thư máu từ kỹ thuật ghép tế bào gốc tại chuyên mục Sức khoẻ - Làm đẹp của Tạp chí Đời sống và Pháp luật. Mọi thông tin góp ý phản hồi xin gửi về hòm thư dsplonline.toasoan@gmail.com hoặc Hotline: 098.310.8812
Flipboard
cơm áo

Xem thêm tin chuyên mục Đời sống