`

Nợ xấu: 8 Ngân hàng có nguy cơ mất hơn 14.000 tỷ đồng?

Thứ năm, 26/09/2013 | 19:04 GMT+7

Dù công bố lợi nhuận lên tới cả trăm, ngàn tỷ đồng nhưng các ngân hàng vẫn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trước mắt, đặc biệt là tỷ lệ nợ xấu tăng cao, nhiều ngân hàng có tới 50% nợ xấu thuộc nhóm nợ có nguy cơ mất vốn.

Bất động sản khiến nợ xấu cao?

 Giữa tháng 8, các ngân hàng dồn dập công bố báo cáo tài chính với những khoản lãi lên tới cả trăm tỷ, ngàn tỷ đồng. Nhiều ngân hàng gây ấn tượng khi lợi nhuận tăng lần lượt tới 3 - 5 lần. Với đà tăng trưởng đó, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của nhiều đơn vị đều ở dưới mức 3%. Tức là, nợ xấu của các ngân hàng này sẽ không nằm trong diện bắt buộc phải bán cho công ty Quản lý và khai thác tài sản Việt Nam (VAMC).

Như vậy có thể thấy, trong sáu tháng đầu năm, hầu hết các ngân hàng đều thu được những khoản lãi khổng lồ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, nếu đánh giá một cách tổng thể, con số này chưa hẳn đã đáng mừng vì hầu hết các ngân hàng đều rơi vào tình trạng suy giảm lợi nhuận hoặc lợi nhuận tăng nhưng nợ xấu cao, quỹ dự phòng rủi ro lại thấp.

Mới đây, báo cáo tài chính của tám ngân hàng: Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank – EIB), Sài Gòn Thương Tín (Sacombank – STB), Á Châu (ACB), Công Thương (VietinBank – CTG), Quân đội (MBB – MB), Nam Việt (Navibank – NVB), Sài Gòn - Hà Nội (SHB) và Ngoại Thương (Vietcombank – VCB) đã cho thấy con số giật mình. Theo đó, tổng cộng, nợ xấu của tám ngân hàng niêm yết đến cuối tháng 6/2013 ở mức 28.977,3 tỷ đồng, tăng 25,5% so với đầu năm. Đặc biệt, tốc độ nợ nhóm 5 (tức nợ có khả năng mất vốn) của các ngân hàng tăng nhanh hơn so với tốc độ tăng bình quân của quy mô nợ xấu. Tám ngân hàng niêm yết hiện có tổng cộng 14.163,9 tỷ đồng nợ có khả năng mất vốn. Số nợ này chiếm tới gần một nửa (48,9%) tổng nợ xấu tại các ngân hàng niêm yết thông tin này được đăng tải trên Dân trí.

 Nợ xấu: 8 Ngân hàng có nguy cơ mất hơn 14.000 tỷ đồng? - Ảnh 1
Tỷ lệ nhóm nợ có nguy cơ mất vốn tăng cao ở nhiều ngân hàng 

Theo quy định, ngân hàng phải trích lập 100% dự phòng cho các khoản nợ có khả năng mất vốn. Điều này đồng nghĩa với việc, tám ngân hàng niêm yết đã phải trích lập trên 14.000 tỷ đồng cho các khoản nợ có khả năng mất vốn trên và lợi nhuận của các ngân hàng cũng bị giảm một khoản tương ứng.

Trao đổi với PV, TS Bùi Ngọc Sơn (Trưởng phòng Kinh tế thế giới, viện Nghiên cứu chính trị thế giới) chỉ rõ, hiện nay, kinh tế nước ta đang rơi vào hoàn cảnh khó khăn nên việc nợ xấu tăng lên là khó tránh khỏi. Bên cạnh đó, tiền bị ứ đọng ở khu vực bất động sản khá nhiều. Trước đây, ngân hàng định giá bất động sản theo thị trường, nhưng đến bây giờ giá bất động sản xuống thấp hơn và triển vọng về khoản nợ của bất động sản càng tồi tệ. Nợ danh nghĩa trên tài sản thế chấp hiện cũng mất giá trị nên vấn đề nợ xấu càng khó giải quyết. Càng để lâu, giá trị của khoản nợ ấy càng mất dần theo thời gian. Các ngân hàng đang chờ để những khoản nợ đó có cơ hội cải thiện nhưng điều đó rất khó.

Bàn về con số nợ mà tám ngân hàng có nguy cơ mất trắng, ông Sơn cho rằng: “Đó là một con số khổng lồ và tôi sợ rằng, nó còn nhiều hơn thế. Hiện nay, nhiều ngân hàng tìm cách giảm con số nợ xấu, khiến cho các thông tin đưa ra có độ chính xác không cao để nhận định tình hình. Đây như một trò chơi ú tim, người nào tinh khôn thì người đó kiếm lợi được. Tuy nhiên, bên cạnh việc tìm hiểu về các ngân hàng thì bản thân VAMC cũng phải xem lại chính mình. Bởi nếu anh đến nhà người ta, xem đồ đạc nhà họ, rồi thích mua cái nào thì mua, mua theo cách của anh thì người bán nợ không mặn mà là phải. Trong kinh doanh, có những bí mật kinh doanh không thể để lộ. Thuận mua vừa bán thì không sao, nhưng  lại có quy định, ngân hàng đã bán nợ cho VAMC thì VAMC phải kiểm soát vấn đề kinh doanh của ngân hàng. Cũng chính vì luẩn quẩn như vậy nên VAMC đã thành lập ra rồi nhưng chưa có ngân hàng nào muốn bán nợ cả”.

Trách nhiệm thuộc về phía ngân hàng

Trao đổi với PV, luật sư Bùi Đình Ứng (Đoàn luật sư TP. Hà Nội) cho rằng, để quy trách nhiệm cho vấn đề mất trắng nợ xấu, cần nhìn nhận số nợ trên có nguyên nhân từ đâu. Ông Ứng phân tích: “Theo tôi, có cả nguyên nhân chủ quan và khách quan. Nguyên nhân khách quan là do thị trường, tài sản bảo đảm là động sản và bất động sản bị mất giá. Nguyên nhân chủ quan là từ phía ngân hàng. Hiện nay, có rất nhiều vụ án liên quan cán bộ ngân hàng, kể cả những ngân hàng vốn Nhà nước chi phối. Tại thời điểm cách đây vài năm, ngân hàng có nhiều vốn nên ồ ạt cho vay. Về nguyên tắc, việc thẩm định cho vay là vô cùng chặt chẽ. Thế nhưng, không ít cán bộ nhân viên ngân hàng tìm cách “lách luật”, nhận “hoa hồng” của khách hàng, nâng khống tài sản bảo đảm lên gấp nhiều lần để tăng số tiền cho vay. Giá trị của tài sản bảo đảm bị nâng lên rất nhiều so với giá trị thực. Như vậy, do con người hám lợi mà gây thiệt hại cho ngân hàng. Ngoài hai nguyên nhân trên, một nguyên nhân nữa là do trình độ của một số cán bộ ngân hàng còn non yếu, đặc biệt là trong quá trình thẩm định tài sản bảo đảm.

Từ những phân tích trên, luật sư Ứng cho rằng, trách nhiệm lớn nhất thuộc về các ngân hàng. Quá trình cho vay không chặt chẽ, thẩm định tài sản bảo đảm qua loa, nên cần phải truy rõ nguyên nhân của từng khoản nợ, từ đó quy trách nhiệm cụ thể cho từng cá nhân. Bằng tài sản của mình, các cá nhân phải có trách nhiệm hoàn trả lại những khoản nợ mà do hành vi của mình gây ra. Những trường hợp phát hiện vi phạm, nếu đủ yếu tố xử lý hình sự thì cũng phải tiến hành để bồi hoàn, giảm tỷ lệ nợ nhóm 5.

Vị luật sư này cũng nhấn mạn, các ngân hàng có vai trò chính, song cũng cần nói đến trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước. Các đơn vị có liên quan đã buông lỏng quản lý, giám sát một thời gian dài. Nếu quá trình thanh tra diễn ra nghiêm túc, cơ quan quản lý dự báo được tình hình, buộc các ngân hàng phải chấn chỉnh thì sẽ không có chuyện khoản nợ xấu có nguy cơ mất vốn ở mức lớn như thế.

Tỷ lệ nợ xấu thấp nhưng chưa phải đã an toàn

Một chuyên gia kinh tế phân tích, quy mô nợ xấu của các ngân hàng luôn được đặt trong mối quan hệ với tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận của ngân hàng. Nếu trích dự phòng tín dụng cho các khoản nợ xấu ít thì lợi nhuận mới cao. Ngược lại, nếu các ngân hàng trích tiền để lập quỹ dự phòng tín dụng cho các khoản nợ xấu càng nhiều thì lợi nhuận của họ càng bị rút bớt lại. Những nhân tố trên dẫn đến tình trạng, tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng tuy được báo thấp dưới 3% nhưng không phải là đã ở tình trạng an toàn.

 

Huế - Hạnh (NĐT)


 

 

Bạn đang đọc bài viết Nợ xấu: 8 Ngân hàng có nguy cơ mất hơn 14.000 tỷ đồng? tại chuyên mục Thị trường của Tạp chí Đời sống và Pháp luật. Mọi thông tin góp ý phản hồi xin gửi về hòm thư dsplonline.toasoan@gmail.com hoặc Hotline: 098.310.8812
Flipboard

Xem thêm tin chuyên mục Kinh doanh