`

Châu Á đầy biến động trong năm 2013

Thứ ba, 31/12/2013 | 06:35 GMT+7

(ĐSPL) - Năm 2013 là một năm đầy biến động ở Châu Á và bắt đầu một số xu hướng sẽ được tiếp tục trong năm 2014.
Tranh chấp lãnh thổ kéo dài Châu Á
Nhiều vụ tranh chấp lãnh thổ trong năm 2013 có liên quan đến Trung Quốc. Mặc dù Bắc Kinh vẫn tiếp tục ngang ngược ở Biển Đông, trọng tâm tranh chấp trong khu vực chuyển sang cuộc đối đầu Trung-Nhật liên quan đến quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Châu Á đầy biến động trong năm 2013 - Ảnh 1

Trọng tâm tranh chấp trong khu vực chuyển sang cuộc đối đầu Trung-Nhật liên quan đến quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Tình hình tiếp tục leo thang suốt năm 2013, trước khi lên tới đỉnh điểm với việc Trung Quốc công bố “Vùng nhận dạng phòng không” (ADIZ) trong tháng 11/2013. Bên cạnh tranh chấp trên biển, tranh chấp biên giới Trung-Ấn cũng leo thang, khi quân lính Trung Quốc dựng trại ở sâu bên trong lãnh thổ Ấn Độ.
Ngoài tranh chấp với Trung Quốc ở Biển Hoa Đông, Nhật Bản còn tranh chấp lãnh thổ với Hàn Quốc và Nga . Ngoài mâu thuẫn lịch sử, tranh chấp Nhật-Hàn về quần đảo Dokdo/Takeshima đã khiến cho quan hệ hai nước đồng minh của Mỹ trở nên lạnh nhạt. Trong khi đó, Thủ tướng Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố sẽ nhanh chóng giải quyết tranh chấp liên quan đến quần đảo Nam Kuril mà phía Nhật Bản gọi là “Vùng lãnh thổ phương Bắc”.
Căng thẳng Ấn Độ-Pakistan liên quan đến Kashmir vẫn tiếp tục trong năm 2014. Trong khi đó, tranh chấp biên giới Afghanistan-Pakistan đã gia tăng đáng kể trong  năm 2013 và có khả năng tiếp tục leo thang trong năm tới.
Khủng hoảng chính trị Thái Lan: Chưa thấy “ánh sáng cuối đường hầm”
Những cuộc biểu tình lớn triền miên chống chính phủ đã đẩy chính trường Thái Lan vào bế tắc cuối năm 2013.
Châu Á đầy biến động trong năm 2013 - Ảnh 2

Thủ lĩnh biểu tình Suthep Thaugsuban 

Được châm ngòi bởi một dự luật ân xá gây tranh cãi nhằm miễn tội cho Thủ tướng bị lật đổ Thaksin Shinawatra - anh trai của đương kim Thủ tướng Yingluck Shinawatra, những người biểu tình “áo vàng” đã liên tục xuống đường ở thủ đô Bangkok đòi bà Yingluck từ chức. Sau đó dự luật ân xá này đã bị bác bỏ và Thủ tướng Yingluck buộc phải tuyên bố giải thể Quốc hội vào ngày 8/12, kêu gọi tổ chức bầu cử trước thời hạn vào đầu tháng 2/2014.
Thế nhưng, vốn cho rằng Thủ tướng  Yingluck chỉ là “bù nhìn” bị người anh trai Thaksin đang sống lưu vong giật dây, phe “áo vàng” đã cố ngăn chặn các chính trị gia đăng ký tham gia tranh cử. Phe này thề  sẽ tiếp tục biểu tình phản đối cho đến khi gia đình Shinawatra biến mất khỏi chính trường Thái Lan. Một sĩ quan cảnh sát đã bị giết chết trong các vụ đụng độ sau Giáng sinh giữa người biểu tình và lực lượng an ninh . Kể từ khi biểu tình chống chính phủ nổ ra, bất ổn chính trị ở Thái Lan đã cướp đi 5 sinh mạng và khiến cho hang trăm người khác bị thương.
Ủy ban bầu cử đã yêu cầu chính phủ Thái Lan xem xét việc hoãn cuộc bầu cử ngày 2/2, trong khi Tư lệnh lục quân đầy quyền lực không loại trừ khả năng đảo chính quân sự. Tình hình Thái Lan vốn đã rối ren hồi cuối năm 2013 sẽ còn phức tạp hơn trọng năm 2014.
Nhà lãnh đạo trẻ Triều Tiên Kim thể hiện uy quyền
Một lần nữa, Triều Tiên lại khiến cho cộng đồng quốc tế và các nước láng giềng cảm thấy bất an trong năm 2013.
Châu Á đầy biến động trong năm 2013 - Ảnh 3

Nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong-un thể hiện uy quyền

Bình Nhưỡng tiến hành vụ thử hạt nhân thứ 3 vào tháng Hai, dẫn đến một cuộc khủng hoảng lớn trên bán đảo Triều Tiên. Vốn cho rằng Triều Tiên vẫn đang theo đuổi chương trình tên lửa-hạt nhân, giới chuyên gia đang tranh luận khả năng Bình Nhưỡng dùng uranium chế tạo bom nguyên tử và  có tiến bộ trong việc “phóng vệ tinh”.
Cuộc thanh trừng và hành quyết “nhân vật số 2” (đồng thời là chú dượng của nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong-un) Jang Song-thaek và các cộng sự trong tháng 12 sẽ còn tiếp diễn trong năm 2014. Việc hành quyết Jang Song-thaek (một nhân vật chủ trương cải cách theo mô hình Trung Quốc) sẽ tác động tiêu cực đến quan hệ Trung-Triều trong năm 2014.
Hai năm sau cái chết của người cha Kim Jong-il, nhà lãnh đạo trẻ “tây học” Kim Jong-un đã làm tiêu tan hy vọng cải cách và mở cửa đối với thế giới bên ngoài.
Đột phá trong thương lượng hạt nhân với Iran?
Iran đã có nhiều thay đổi đáng trong chính sách đối nội và đối ngoại trong năm 2013.
Bị ảnh hưởng nặng nề bởi các biện pháp cấm vận của Mỹ và EU, hồi tháng 6/2013, cử tri Iran đã bỏ phiếu bầu ứng cử viên ôn hòa Hassan Rouhani làm tổng thống.
Châu Á đầy biến động trong năm 2013 - Ảnh 4
Tân Tổng thống Rouhani đã tìm cách há vỡ bế tắc với phương Tây về chương trình hạt nhân của Tehran
Tân Tổng thống Rouhani đã khéo léo khai thác chiến thắng bầu cử của mình để phá vỡ bế tắc với phương Tây về chương trình hạt nhân của Tehran. Điều này được bắt đầu bằng chuyến đi của ông đến Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hồi tháng Chín, dẫn đến cuộc  tiếp xúc đầu tiên giữa hai vị tổng thống Iran và Mỹ, kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Quá trình hòa giải lên đến đỉnh điểm với việc ký kết một thỏa thuận tham thời giữa 6 cường quốc (P5 +1) và Iran trong tháng Mười, trong đó Tehran đã đồng ý “lùi lại đôi chút” trong chương trình hạt nhân để đổi lấy việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt.
Năm 2014 sẽ là một năm quan trọng đối với Iran và P5 +1 trong việc  tìm cách đạt được một thỏa thuận cuối cùng và toàn diện. Với việc Tổng thống  Rouhani nhận được sự ủng hộ rõ ràng của lãnh tụ  tối cao Ayatollah Ali Khamenei, trở ngại lớn nhất đối với một thỏa thuận như vậy lại Quốc hội Mỹ và các đồng minh phương Tây.
Châu Á bị khói bụi và thiên tai tàn phá nặng nề
Vấn đề môi trường đang trở nên ngày càng nghiêm trọng ở Châu Á trong năm 2013, với các cuộc khủng hoảng do con người và thiên nhiên tàn phá khu vực. Trong mùa hè vừa qua, nhiều nước ASEAN đã bị nghẹt thở bởi khói bụi dày đặc do nạn cháy rừng ở Indonesia và Malaysia.
Châu Á đầy biến động trong năm 2013 - Ảnh 5
 
Siêu bão Haiyan tàn phá miền trung Philippines, làm 6.000 chết và 2.000 người vẫn còn mất tích.
Ở Trung Quốc, sự phẫn nộ của công chúng về khói công nghiệp chết người buộc chính phủ phải thong qua Kế hoạch hành động phòng chống ô nhiễm không khí trị giá 277 tỷ USD.
Một trận động đất mạnh 7,7 độ richter đã làm rung chuyển khu vực Balochistan của Pakistan trong tháng Chín và giết chết hơn 800 người.
Chưa hết, trong tháng 11/2013, siêu bão Haiyan - một trong những cơn bão nhiệt đới mạnh nhất đổ vào đất liền – đã tàn phá miền trung Philippines. Số người chết đã lên đến hơn 6.000 , trong khi gần 2.000 vẫn còn mất tích.
Minh Đức (theo The Diplomat)
 
Bạn đang đọc bài viết Châu Á đầy biến động trong năm 2013 tại chuyên mục Tin thế giới của Tạp chí Đời sống và Pháp luật. Mọi thông tin góp ý phản hồi xin gửi về hòm thư dsplonline.toasoan@gmail.com hoặc Hotline: 098.310.8812
Flipboard
ấn tượng

Xem thêm tin chuyên mục Tin tức