`

Thân thế và sự nghiệp của Nelson Mandela

Thứ sáu, 06/12/2013 | 08:14 GMT+7

Sự kiện:

Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela qua đời

(ĐSPL) - Anh hùng giải phóng dân tộc, vị cứu tinh của Nam Phi Nelson Mandela đã qua đời ở  tuổi 95, sau một thời gian dài lâm bệnh nặng.

Thân thế và sự  nghiệp của Nelson Mandela - Ảnh 1Nelson Mandela: "Anh hùng giải phóng dân tộc, vị cứu tinh của Nam Phi.

Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma thông báo cựu Tổng thống Nelson Mandela, biểu tượng của cuộc chiến chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và là một trong những nhân vật chính trị xuất chúng trong thế kỷ 20, đã qua đời vào lúc 20h50 ngày 5/12 (giờ địa phương).

Theo kế hoạch, lễ tang cựu cựu Tổng thống Nelson Mandela sẽ được cử hành theo nghi thức cấp nhà nước. Toàn nước Nam phi bắt đầu treo cờ rủ từ ngày thứ Sáu, 6/12 để tưởng nhớ "Người Cha của dân tộc" Nelson Mandela.

Nelson  Mandela (18/7/1918- 5/12/2013) là Tổng thống Nam Phi đầu tiên được bầu cử dân chủ. Trước khi trở thành tổng thống, Mandela là nhà hoạt động chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và là người đứng đầu phái vũ trang của Đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC). Vào năm 1962 ông bị bắt giữ và và bị tuyên án tù chung thân. Mandela đã trải qua 27 năm trong lao tù, phần lớn thời gian là ở tại đảo Robben. Sau khi được trả tự do vào ngày 11 tháng 2 năm 1990, Mandela đã lãnh đạo ANC tiến tới một nền dân chủ đa sắc tộc vào năm 1994. Trong thời gian làm tổng thống (1994-1999), Nelson Mandela thường ưu tiên cho vấn đề hòa giải dân tộc.

Trong  4 thập kỷ qua, Nelson Mandela đã nhận hơn 250 giải thưởng, trong đó có Giải Nobel Hòa bình năm 1993.

Bất khuất 27 năm trong tù

Nelson Mandela bị giam giữ tại đảo Robben và đã ở đó 18 năm trong tổng số 27 năm trong tù của ông. Khi ở trong tù, ông dần dần trở nên nổi tiếng với vai trò là nhà lãnh đạo da đen đáng chú ý nhất tại Nam Phi.

Lúc ở trong tù Mandela đã tham gia khóa học từ xa của Đại học London và nhận bằng Cử nhân Luật. Ông từng được đề cử làm Hiệu trưởng danh dự của Đại học Luân Đôn trong cuộc bình chọn năm 1981, nhưng danh hiệu này sau đó  đã thuộc về Công chúa Anne.

Trong thời kỳ Mandela bị giam giữ, đã có nhiều áp lực ở trong cũng như ngoài nước đòi chính quyền Nam Phi phải trả tự do cho ông. Đến năm 1989, Nam Phi có sự chuyển biến khi Botha bị đột quỵ và Frederik Willem de Klerk lên làm  tổng thống. Tổng thống De Klerk tuyên bố thả tự do cho Mandela ngày 11/2/1990. Tổng thống F.W. de Klerk cũng đã hủy lệnh cấm hoạt động đối với ANC và các tổ chức chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc khác.

Sau khi được trả tự do, Mandela trở lại làm lãnh đạo ANC. Trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến 1994, ông lãnh đạo đảng này trong cuộc thương lượng đa đảng dẫn tới cuộc bầu cử đa sắc tộc đầu tiên ở Nam Phi. Nelson Mandela và Tổng thống Nam Phi F.W. de Klerk cùng được trao Giải Nobel Hòa bình năm 1993.

Tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi
Cuộc bầu cử đa sắc tộc đầu tiên ở Nam Phi với quyền bỏ phiếu được trao cho tất cả mọi người đã diễn ra vào ngày 27 tháng 4 năm 1994. ANC giành được 62% số phiếu bầu và Nelson Mandela đã nhậm chức làm Tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi vào ngày 10/5/1994. Cựu Tổng thống de Klerk là phó tổng thống thứ nhất và Thabo Mbeki là phó tổng thống thứ hai.
Mandela là Tổng thống đắc cử lớn tuổi nhất của Nam Phi khi ông nhậm chức ở tuổi 75 vào năm 1994. Ông đã quyết định không cầm quyền nhiệm kỳ thứ hai và nghỉ hưu vào năm 1999, người kế nhiệm ông là Thabo Mbeki.
Sau khi về hưu, một trong những sự quan tâm chính của Mandela là đấu tranh chống lại bệnh dịch AIDS. Ông đã có bài phát biểu bế mạc Hội nghị về AIDS Quốc tế lần thứ XIII năm 2000, tại Durban, Nam Phi. Năm 2003, ông hỗ trợ bằng cách cho phép chiến dịch gây quỹ chống AIDS 46664 sử dụng số hiệu tù nhân của ông. Tháng 7/2004, ông bay tới Bangkok để phát biểu tại Hội nghị về AIDS Quốc tế lần thứ XV. Con trai ông, Makgatho Mandela, chết vì bệnh AIDS vào ngày 6/1/2005.
Trên cương vị tổng thống từ tháng 5 năm 1994 cho đến tháng 6 năm 1999, Nelson Mandela đã giành được sự tôn trọng của quốc tế đối với những nỗ lực hòa giải quốc gia và thế giới. Một trong những dấu hiệu đặc trưng của Mandela là chiếc áo Batik của ông, còn được biết đến với cái tên "Áo Madiba", kể cả trong những sự kiện long trọng.
Hôn nhân và gia đình
Nelson Mandela đã kết hôn 3 lần và có 6 con, 20 cháu. Ông là ông nội của Tù trưởng Mandla Mandela.
Cuộc hôn nhân đầu tiên của Mandela là kết hôn với Evelyn Ntoko Mase người cũng như Mandela, xuất thân từ nơi về sau gọi là vùng Transkei của Nam Phi, mặc dù thực ra họ gặp nhau tại Johannesburg. Hai người chia tay vào năm 1957 sau 13 năm chung sống, ly dị vì sự căng thẳng do ông thường xuyên vắng nhà, dành quá nhiều thời gian cho công cuộc cách mạng.
Người vợ thứ hai của Mandela, Winnie Madikizela-Mandela, cũng xuất thân từ vùng Transkei, mặc dù hai người cũng gặp nhau tại Johannesburg, nơi bà là công chức da đen đầu tiên của thành phố. Cuộc hôn nhân kết thúc bằng ly thân rồi ly dị vào háng 3 năm 1996.
Mandela đã tái giá vào sinh nhật lần thứ 80 của ông năm 1998, với Graça Machel - góa phụ của Tổng thống Mozambique Samora Machel bị chết trong vụ tai nạn máy bay 12 năm trước đó.
Tháng 7/2001 Mandela được chẩn đoán bệnh ung thư tuyến tiền liệt và tiến hành chữa trị. Tháng 6/2004, ở tuổi 85, Mandela thông báo không tham gia các hoạt động công cộng. Sức khỏe của ông dần giảm sút và ông muốn có nhiều thời gian hơn với gia đình. Từ năm 2003, ông ít xuất hiện trước công chúng. Tóc ông bạc trắng và đi lại chậm chạp. Có tin nói ông mắc bệnh mất trí nhớ của người già.
Tháng 11/2009, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông báo ngày sinh của Mandela (18/7) sẽ được gọi là "Ngày Mandela" để ghi nhớ sự đóng góp của ông đối với thế giới.
Minh Đức
Bạn đang đọc bài viết Thân thế và sự nghiệp của Nelson Mandela tại chuyên mục Tin thế giới của Tạp chí Đời sống và Pháp luật. Mọi thông tin góp ý phản hồi xin gửi về hòm thư dsplonline.toasoan@gmail.com hoặc Hotline: 098.310.8812
Flipboard

Xem thêm tin chuyên mục Tin tức