`

Tổng thống Kennedy mắc “sai lầm nghiêm trọng” ở Việt Nam

Thứ tư, 06/11/2013 | 19:32 GMT+7

(ĐSPL) - Một tác giả Mỹ nói việc Tổng thống Kennedy “bật đèn xanh” cho cuộc đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm là “sai lầm ngoại giao nghiêm trọng” hơn thất bại trong vụ Vịnh Con heo.

Tổng thống Kennedy mắc “sai lầm nghiêm trọng” ở Việt Nam - Ảnh 1
Cố Tổng thống Mỹ John F Kennedy mắc sai lầm nghiêm trọng ở Việt Nam.
Trong sự kiện Vịnh Con heo tháng 4/1961, Tổng thống Mỹ John Kennedy Kennedy đã thông qua kế hoạch hỗ trợ cho các phần tử lưu vong đổ bộ vào Cuba nhằm lật đổ chính quyền của Chủ tịch Fidel Castro. Cuộc đổ bộ đã sớm bị phát hiện, bị đánh bại vai trò của Mỹ cũng bị lộ cho dù ông Kennedy cố tình che giấu.
Tháng 11/1963, Tổng thống Kennedy và các quan chức dưới quyền đã phát đi những tín hiệu mà giới tướng lĩnh ở Sài Gòn hiểu là “bật đèn xanh” cho họ làm đảo chính, giết chết Ngô Đình Diệm và em trai-cố vấn Ngô Đình Nhu.
Đánh dấu 50 năm cuộc đảo chính lật đổ chế độ gia đình trị Ngô Đình Diệm ở Sài Gòn, Mục sư Byron Williams, tác giả cuốn sách “1963 - Năm của hy vọng và thù nghịch”, viết trên báo Huffington Post rằng sai lầm ngoại giao của Mỹ ở  Việt Nam năm 1963 còn tai hại hơn vụ Vịnh Con heo năm 1961.
Tác giả Williams viết: “Vụ đảo chính Ngô Đình Diệm, theo tôi, là sai lầm chính sách ngoại giao lớn nhất của (Tổng thống) John Kennedy, thậm chí lớn hơn cả vụ Vịnh Con heo (ở Cuba). Cái chết của Ngô Đình Diệm đã mở cánh cửa để Mỹ sa vào một loạt các vũng lầy”.
Tác giả nhắc lại rằng cuối năm 1962, lãnh đạo phe đa số ở Thượng viện Mỹ Mike Mansfield đã gợi ý Tổng thống Kennedy sau khi tới thực địa ở Việt Nam theo yêu cầu của vị tổng thống: “Đó là đất nước của họ, tương lai của họ chứ không phải của chúng ta. Bỏ qua thực tế này sẽ không chỉ gây thiệt hại to lớn về người và của đối với Mỹ mà còn có thể kéo chúng ta vào một tình thế không hay ho gì như người Pháp từng vướng phải”.
Theo BBC News, mặc dù ông Kennedy cũng bị bắn chết hôm 22/11/1963, tiên đoán của ông Mansfield đã hoàn toàn đúng, với 58.000 lính Mỹ bị chết trong số gần nửa triệu quân Mỹ tham chiến ở Việt Nam chưa kể tới thiệt hại về tiền của.
Tác giả Williams cũng dẫn lời ông Kennedy nói về nhận xét của ông Mansfield: “Tôi rất bực Mike vì ông bất đồng hoàn toàn với chính sách của chúng ta và tôi cũng giận chính bản thân vì tôi thấy mình đồng ý với ông ấy”.
Điện tín 243
Tác giả Byron Williams cũng nhắc tới Điện tín số 243 mà Roger Hilsman, Vụ trưởng Viễn Đông của Bộ Ngoại giao Mỹ gửi cho Đại sứ tại Việt Nam Henry Cabot Lodge hôm 24/8/1963: “Hiện chưa rõ quân đội đề nghị thiết quân luật hay ông (Ngô Đình) Nhu lừa họ làm vậy. Ông Nhu đã lợi dụng việc này để đập phá chùa chiền với Cảnh sát và Lực lượng Đặc nhiệm của [Lê Quang] Tung vốn trung thành với ông ta và qua đó đổ tội cho quân đội trong con mắt của thế giới và người dân Việt Nam. Chính quyền (Mỹ) không thể chấp nhận để quyền lực trong tay Nhu. Cần cho ông Diệm cơ hội để rũ bỏ Nhu và vây cánh để thay thế bằng những nhân vật chính trị và quân sự tốt nhất có thể. Nếu…(Ngô Đình) Diệm vẫn ngoan cố và từ chối, chúng ta phải tính tới khả năng không giữ chính ông Diệm nữa”.
Điện tín 243 đánh dấu sự thay đổi chính sách này được đưa ra vào một ngày Thứ Bảy - khi Tổng thống Kennedy, Phó tổng thống Lyndon Johnson, Ngoại trưởng Dean Rusk, Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara, Cố vấn An ninh Quốc gia McGeorge Bundy và Bộ trưởng Tư pháp Robert Kennedy đều đi vắng.
Mặc dù không hài lòng với lời lẽ của điện tín, chính ông Kennedy và các nhân vật trọng yếu khác của Mỹ đã có thái độ 'tùy cơ ứng biến' với tình hình ở Sài Gòn trong các cuộc họp liên tục sau khi Điện tín 243 được gửi đi.
Sau khi Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu Nhu bị sát hại, theo trích dẫn của ông Williams, Tổng thống Kennedy nói:
"Tôi cảm thấy tôi phải chịu phần trách nhiệm lớn đối với vụ việc, bắt đầu với điện tín hồi đầu tháng Tám trong đó chúng tôi gợi ý đảo chính. Theo tôi, điện tín đó (Điện tín 243) đã được viết ẩu và lẽ ra không nên gửi nó đi vào thứ Bảy. Đáng ra, tôi không nên đồng ý mà không có hội nghị bàn tròn để nghe ý kiến của ông McNamara và ông (tướng Maxwell) Taylor”.
Cuộc đảo chính lật đổ chế độ gia đình trị Ngô Đình Diệm diễn ra ngày 1/11/1963. Một ngày sau đó, Ngô Đình Diệm và cố vấn Ngô Đình Nhu bị phe đảo chính hạ sát.
Đến ngày 22/11 cùng năm, Tổng thống Kennedy bị ám sát tại Dallas, tiểu bang Texas.

Văn Linh  

Bạn đang đọc bài viết Tổng thống Kennedy mắc “sai lầm nghiêm trọng” ở Việt Nam tại chuyên mục Tin thế giới của báo Đời sống Pháp luật. Mọi thông tin góp ý phản hồi xin gửi về hòm thư dsplonline.toasoan@gmail.com hoặc Hotline: 098.310.8812
Flipboard
Tin tài trợ

Xem thêm tin chuyên mục Tin tức