`

Vì sao al-Qaeda có thể trỗi dậy ở Iraq?

Thứ hai, 06/01/2014 | 13:30 GMT+7

(ĐSPL) - Đụng độ ác liệt tại tỉnh Anbar là kết quả của sự chia rẽ giáo phái sâu sắc Sunni-Shiite và sự hồi sinh al-Qaeda ở Iraq.
“Theo tôi, bạo lực leo thang là do thái độ nước đôi của Thủ tướng Nuri al-Maliki đối với các cuộc biểu tình của người Sunni kéo dài cả năm qua", giáo sư chính trị Sabah al-Sheikh của Đại học Baghdad nói với Tân Hoa Xã.
 
Vì sao al-Qaeda có thể trỗi dậy ở Iraq? - Ảnh 1

Vì sao al-Qaeda có thể trỗi dậy ở Iraq?

Kể từ năm 2012, người Hồi giáo dòng Sunni ở  Iraq thường xuyên tiến hành các cuộc biểu tình, cáo buộc chính phủ do người Shiite lãnh đạo gạt họ ra bên lề xã hội và lực lượng an ninh do người Shiite chiếm ưu thế bắt giữ bừa bãi, tra tấn và sát hại con em họ.
Giáo sư Sabah al-Sheikh nói tiếp: "Thủ tướng al-Maliki đôi khi cáo buộc họ (người Sunni) là một phần của chế độ Saddam Hussein và nhận sự uỷ thác của người Hồi giáo Sunni trong khu vực. Trong lần khác , ông đã cố gắng đưa ra một số nhượng bộ nhưng không bao giờ làm đủ để dập tắt các cuộc biểu tình”.
Tình trạng căng thẳng đã dâng ở tỉnh Anbar, do người Hồi giáo dòng Sunni chiếm đa số, hồi cuối tháng trước, khi lực lượng an ninh Iraq bắt nghị sĩ người Sunni  Ahmad al-Alwani, một tộc trưởng và là một trong những nhân vật cầm đầu các cuộc biểu tình chống chính phủ.
Các cuộc đụng độ đã nổ ra trên khắp tỉnh Anbar vào ngày 30/12/2013 sau khi cảnh sát Iraq giải tán một cuộc  biểu tình chống chính phủ bên ngoài tỉnh lỵ Ramadi , nơi mà Thủ tướng Iraq đã gọi là "căn cứ chính của al-Qaeda”.
Trong một động thái để xoa dịu sự căng thẳng, Thủ tướng al-Maliki đã ra lệnh rút quân khỏi các thành phố trong tỉnh Anbar, sau khi 44 nghị sĩ quốc hội Iraq tuyên bố từ chức để phản đối hành  động khắc nghiệt của chính phủ Iraq đối với người Hồi giáo dòng Sunni.
Tuy nhiên , tình hình đột nhiên xấu đi vào hôm 1/1/2014, khi các chiến binh của cái gọi là “Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant” (ISIL), thường được gọi là al- Qaeda ở Iraq, tấn công các đồn cảnh sát và kiểm soát phần lớn các thành phố lớn Ramadi và Fallujah.
Ibrahim al-Ameri, giảng viên chính trị của  một trường đại học ở Baghdad, nói với Tân Hoa Xã rằng tham chiến ở tỉnh Anbar là các bộ lạc vũ trang, các chiến binh al-Qaeda và các lực lượng Iraq trung thành với chính phủ Iraq do người Shiite chiếm ưu thế. Ông nói: “Các bộ lạc người Sunni , trong đó có Lực lượng dân quân Sahwa, và các lực lượng cảnh sát địa phương thường không chấp nhận sự hiện diện của quân đội và cảnh sát liên bang ở các thành phố của họ. Họ cũng bác bỏ sự hiện diện của các chiến binh al-Qaeda”.
Các lực lượng dân quân Sahwa bao gồm nhiều nhóm vũ trang của người Sunni, trong đó có một số nhóm nổi dậy chống Mỹ trước đây. Lực lượng này đã quay súng chống lại al-Qaeda sau khi nhóm này giết người bừa bãi và chống lại cả hai cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite và Sunni.
Học giả al-Ameri nói tiếp: "Các chiến binh al-Qaeda muốn thiết lập một nhà nước Hồi giáo ở tỉnh Anbar và đánh tất cả các lực lượng an ninh, kể cả cảnh sát địa phương”. Ông cho biết thêm các bộ lạc người Sunni lo ngại rằng các phần tử khủng bố cũng sẽ tìm cách trả thù họ vì đã hợp tác với Mỹ  và chính phủ Iraq trong quá khứ.
 
Vì sao al-Qaeda có thể trỗi dậy ở Iraq? - Ảnh 2

Các chiến binh al-Qaeda muốn thiết lập một nhà nước Hồi giáo ở tỉnh Anbar và đánh tất cả các lực lượng an ninh, kể cả cảnh sát địa phương.

Đối mặt với kẻ thù chung là al-Qaeda, nhiều bộ lạc Sunni đã bắt tay với lực lượng an ninh Iraq để chống lại các chiến binh Hồi giáo ở Ramadi, Fallujah và các khu vực khác trong tỉnh miền tây Anbar.
Các nhà quan sát địa phương cho rằng vấn đề cơ bản liên quan đến các vụ đụng độ hỗn loạn hiện nay là sự thiếu tin cậy và  chia rẽ giáo phái vốn có thể đẩy Iraq đến gần bờ vực nội chiến.
Giáo sư Sabah al-Sheikh nhận định: "Mức độ tin tưởng giữa các phe phái ở Iraq là gần như bằng không”. Ông cảnh báo rằng chính phủ trung ương Iraq và các bộ lạc người Sunni địa phương không nên nghĩ đến việc giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay bằng vũ lực có thể dẫn đến đổ máu nhiều hơn.
Học giả Al- Ameri cũng cảnh báo: “Cả chính phủ Iraq và các bộ lạc Sunni phải chịu trách nhiệm về sự đổ máu của người Iraq. Cả hai đều phải chiến đấu chống lại mạng lưới  khủng bố al-Qaeda và họ cũng phải tìm cách ra khỏi tình trạng hận thù và không tin cậy hiện nay”.
Minh Đức (theo Tân Hoa Xã)
Bạn đang đọc bài viết Vì sao al-Qaeda có thể trỗi dậy ở Iraq? tại chuyên mục Tin thế giới của Tạp chí Đời sống và Pháp luật. Mọi thông tin góp ý phản hồi xin gửi về hòm thư dsplonline.toasoan@gmail.com hoặc Hotline: 098.310.8812
Flipboard
quyết định thủ tướng

Xem thêm tin chuyên mục Tin tức