`

Hạn mặn lịch sử trong 100 năm: Nỗi lo sau “bài học xương máu”…

Thứ ba, 22/03/2016 | 06:03 GMT+7

Sự kiện:

Hạn, mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long

(ĐSPL) - Hạn hán, xâm nhập mặn kéo dài tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn. Thiếu nước ngọt, cây cỏ, rau màu cháy trụi lá, khiến người chăn nuôi phải chấp nhận “ngậm đắng” bán bò với giá rẻ như cho.

Việc người nông dân bị thiệt hại nặng nề trong đợt hạn, mặn lịch sử này để lại cho các ngành chức năng nhiều bài học xương máu. Dù Trung Quốc đã tuyên bố sẽ tăng lưu lượng xả nước cứu hạn nhưng dường như việc chuẩn bị và ứng phó của chúng ta vẫn còn tương đối bị động?

Khốn khổ người nuôi bò

Chiều 19/3, trao đổi với PV báo ĐS&PL, ông Mai Văn Nhớ – Trưởng ban Nhân dân ấp 1, xã Thạnh Phú (huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh) cho biết: “Toàn ấp có 22 hộ nghèo, trong đó 7 hộ được hỗ trợ vay vốn chăn nuôi bò. Tuy nhiên, do hạn hán và xâm nhập mặn kéo dài nên nguồn thức ăn cho bò trở nên khan hiếm. Nay người chăn nuôi phải tận dụng phế phẩm nông nghiệp như rơm, rạ để làm nguồn thức ăn chính cho bò nhưng vẫn cứ thiếu hụt nghiêm trọng”.

Cũng theo ông Nhớ, hiện gia đình ông nuôi 4 con bò nhưng thức ăn thường ngày không đủ cung ứng, có lúc ông phải mua rơm bên ngoài về cho bò ăn. Toàn ấp có 136ha đã xuống giống, trong đó có khoảng 5ha bị thiệt hại đến 60% do thiếu nước ngọt. Ông chia sẻ, chăn nuôi gia súc, gia cầm thì chủ yếu sử dụng nguồn nước bơm tay nên chưa thiệt hại.

Thương lái Nguyễn Thanh Hà (ở Vĩnh Long) chuyên nuôi bò vỗ béo than thở với PV khi nguồn thức ăn ngày càng khan hiến, đắt giá. (Ảnh: Thanh Lâm)

Tuy nhiên, nếu tình hình hạn, mặn xâm nhập kéo dài thì nguy cơ khan hiếm nguồn nước, thức ăn (chủ yếu là cỏ cho bò ăn) cung cấp cho việc chăn nuôi sẽ càng trở nên phức tạp.

Ông Nguyễn Văn Tòng (37 tuổi, ngụ huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre) thở dài: “Nhà tôi nuôi được 4 con bò, nhưng do hạn mặn, cây cỏ chết hết nên phải mua rơm dùng làm thức ăn. Gần đây giá rơm tăng đột biến nên tôi buộc phải giảm khẩu phần ăn cho bò xuống còn 2 bó mỗi ngày. Tình hình hạn hán, xâm nhập mặn như thế này chắc chắn giá sẽ còn tăng, gây khó khăn cho người chăn nuôi”.

Thông tin với PV, thương lái Nguyễn Thanh Hà (47 tuổi, ngụ ấp Dập Sậy, xã Tân An Luông, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long) chia sẻ: “Tại thời điểm nuôi bò theo dự án của địa phương, ai cũng đua nhau nuôi bò. Nhưng, hiện người nuôi bò đã giảm khiến việc mua bán kinh doanh bò cũng giảm đi đáng kể”.

Ông Hà đã chi hàng triệu đồng, tiền mua tôn, cây lá, vật liệu để xây dựng kho chứa rơm. Chưa kể, tiền mua rơm, tiền thuê nhân công bó rơm thành từng cuộn (7.000 đồng/cuộn – PV) rồi phí vận chuyển từ đồng về nhà trữ lại cho bò ăn dần.

“Hạn, mặn xâm nhập tại các tỉnh ĐBSCL, khiến bò rớt giá đến mức kỷ lục, mỗi con giảm từ 5 – 6 triệu đồng. Do nguồn thức ăn thiên nhiên bị cạn kiệt, nhiều hộ chăn nuôi phải cầm cự mua rơm từ các thương lái với giá 22.000 đến 25.000 đồng/cuộn (mỗi cuộn nặng khoảng 14 – 15kg). Không ít nông dân hết khả năng, đành chấp nhận bán hết đàn bò, giá rẻ mà vẫn lâm vào cảnh nợ nần chồng chất, không lối thoát”, ông Hà cho biết thêm.

Tương tự, tại Bạc Liêu, An Giang, Bến Tre, tình hình hạn hán, xâm nhập mặn kéo dài đã khiến nhiều hộ chăn nuôi bò thua lỗ nặng. Nhiều gia đình nuôi bò ở huyện Ba Tri – địa phương có đàn bò lớn nhất tỉnh Bến Tre (gần 90.000 con) nhiều ngày qua đã phải mua rơm từ các tỉnh Tiền Giang, Đồng Tháp, Long An về cho bò ăn.

Có những gia đình phải bán bớt bò vì không có kinh phí để tiếp tục mua rơm. Nhiều thương lái bán rơm cho biết, năm nay nhu cầu người mua rơm tăng mạnh, có lúc rơm khan hiếm khiến giá thành đội lên cao, vậy mà cũng không đủ cung cấp cho người chăn nuôi bò.

Theo ông Võ Thành Hạo – Bí thư Tỉnh uỷ Bến Tre, tổng đàn bò trong tỉnh hiện khoảng 150.000 con. Thời gian gần đây, do nguồn rơm rạ tại chỗ không đủ cung ứng, nên nông dân phải sang các tỉnh lân cận mua rơm với giá cao. Thậm chí, do thiếu nguồn rơm và nước uống, nhiều người chấp nhận bán bò thấp hơn đến 10 triệu đồng/con so với mọi năm.

Phải làm gì khi Trung Quốc xả nước?

Nhiều hộ nông dân ở ĐBSCL đang rơi vào tình trạng trắng tay do hạn hán và xâm nhập mặn ngày càng tăng cao. Có thể thấy, bên cạnh các tác động do mực nước biển dâng (triều cường, biến đổi khí hậu) cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan trong khu vực (EL NINO) thì lưu lượng dòng chảy thấp một cách bất thường của sông Mekong trong thời gian qua là một trong những nguyên nhân then chốt khiến cho tình trạng xâm nhập mặn đang trở nên nghiêm trọng hơn.

Đặc biệt quan tâm vấn đề hạn hán và xâm nhập mặn ở ĐBSCL thời gian qua, ĐBQH Bùi Thị An - Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết: “Chúng ta phải có những giải pháp ứng phó kịp thời và hạn chế những thiệt hại mà nó gây ra. Giải pháp “sống chung với lũ”, nghe có vẻ hay và độc đáo, nhưng đây không thực sự là lời giải mang tính dài hạn cho khu vực ĐBSCL. Trong tương lai không xa, cái mà chúng ta quan ngại không phải là lũ – thừa nước, mà chính là thiếu nước và xâm nhập mặn tại khu vực này”.

Về việc xả nước cứu hạn của Trung Quốc, bà An cũng tỏ ra băn khoăn. Bởi theo bà, khả năng cao họ sẽ xả cầm chừng. Các vùng trũng, dòng nhánh, khu Biển Hồ, các vùng đất ngập nước rất rộng lớn dọc theo lưu vực sẽ tiếp tục gom các nước còn thừa, dòng chảy đến ĐBSCL còn được bao nhiêu?

Cũng nhìn nhận về thực tế này, GS.TS. Vũ Trọng Hồng – Chủ tịch hội Thủy lợi Việt Nam nhấn mạnh, ông không kỳ vọng nhiều vào việc Trung Quốc xả nước để cứu xâm nhập mặn ở ĐBSCL. Theo GS. Hồng, nguyên nhân là do hồ chứa thủy điện Cảnh Hồng của Trung Quốc có dung tích hoạt động tối đa chưa đến 300 triệu m3 nước. Nếu xả theo yêu cầu của Việt Nam thì chẳng được bao lâu là cạn hồ. Ngoài ra, khi xả nước từ thủy điện, Trung Quốc đều đồng ý cho các nước lấy nước chứ không phải cho riêng Việt Nam.

Theo GS. Hồng, chúng ta phải sử dụng vệ tinh hay thuê vệ tinh quan sát xem nước có chảy về Việt Nam hay không. Ngoài ra, phải cử một tổ công tác đặc biệt gồm cán bộ ngành khí tượng thủy văn và Tổng cục Thủy lợi lên tận đầu nguồn biên giới Việt Nam và Campuchia, túc trực ở đó để nắm tình hình nhằm khuyến cáo cho chính quyền và nông dân ĐBSCL để chuẩn bị kế hoạch lấy nước, xuống giống. Đồng thời, chính quyền các tỉnh cũng phải khuyến cáo nếu khả năng không lấy được nước thì không nên xuống giống. 

Cứu trợ khẩn cấp người dân vùng hạn hán, xâm nhập mặn

Trước tình hình hạn hán và xâm nhập mặn diễn ra nghiêm trọng ở địa bàn nhiều tỉnh, thành trên cả nước, gây thiệt hại nặng nề về kinh tế cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân, hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã cứu trợ khẩn cấp bước đầu hơn 4 tỉ đồng cho đồng bào 11 tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và ĐBSCL.

Hàng cứu trợ chủ yếu gồm: Nước uống, can nhựa đựng nước và viên khử khuẩn Aquatabs. Trung ương hội Chữ thập đỏ Việt Nam cũng kêu gọi các tổ chức, cá nhân, các tầng lớp nhân dân trong, ngoài nước và thành viên trực thuộc Hội ủng hộ đồng bào các vùng bị thiên tai bằng hoạt động quyên góp thích hợp (tiền, hiện vật). Đợt vận động sẽ kéo dài đến hết tháng 8/2016.

(Phạm Thiệu)

THANH LÂM - KIM THƯỢC 

Bạn đang đọc bài viết Hạn mặn lịch sử trong 100 năm: Nỗi lo sau “bài học xương máu”… tại chuyên mục Tin trong nước của báo Đời sống Pháp luật. Mọi thông tin góp ý phản hồi xin gửi về hòm thư dsplonline.toasoan@gmail.com hoặc Hotline: 098.310.8812
Flipboard
nhà giàu trung quốc mua bất động sản anhbài học xương máucứu trợvàng trong bãi rácMessi giã từ ĐTQGcứu trợ
Theo nguoiduatin.vn

Xem thêm tin chuyên mục Tin tức