Tương lai thuốc lá điếu sẽ thay đổi ra sao?


Thứ 4, 29/09/2021 | 17:26


Thế giới vẫn sẽ còn hơn 1 tỷ người hút thuốc lá điếu vào năm 2025 theo dự đoán mới nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Các chính phủ, cơ quan y tế toàn cầu đang đẩy nhanh chiến lược nhằm giảm nhiều nhất có thể con số người tiêu thụ này. Hiện đã nhiều giải pháp thực tiễn để giúp WHO đẩy nhanh quá trình này.

Ảnh hưởng bởi chính sách kiểm soát thuốc lá từ WHO

Lần đầu tiên sau hai thập kỷ, WHO ước tính doanh số thuốc lá đã giảm. Năm 2018, số người hút thuốc giảm xuống còn 1,337 tỷ người, giảm khoảng 60 triệu người (4%) từ con số 1,4 tỷ của đầu thập niên 2000.

Để giảm nhu cầu thuốc lá, hiện WHO khuyến khích các chính phủ áp dụng các giải pháp như: giám sát các chính sách phòng chống và sử dụng thuốc lá, bảo vệ mọi người khỏi khói thuốc lá, cung cấp các giải pháp trợ giúp để bỏ thuốc lá, cảnh báo tác hại thuốc lá, cấm quảng cáo khuyến mãi và tài trợ, cùng với biện pháp tăng thuế.

Hữu ích hơn, không thể không kể đến đóng góp của những sản phẩm giúp cai thuốc, sáng kiến của các tập đoàn dược phẩm (hay còn gọi là các liệu pháp thay thế nicotin - NRT). Hình thức dễ thấy của liệu pháp này là kẹo cao su nicotin, miếng dán nicotin, viêm ngậm nicotin, ống hít nicotin, ống xịt nicotin..., nhằm cung cấp nicotin “sạch” cho người dùng. Bên cạnh đó, các loại thuốc không có chứa nicotin cũng được áp dụng cho người cai thuốc. Nhiều quốc gia hiện nay cũng đã có kinh nghiệm trong việc sử dụng nicotin trong y tế (kẹo cao su, miếng dán, viên ngậm) nhằm đáp ứng nhu cầu cai thuốc của những người hút thuốc trong ngắn hạn và nhu cầu sử dụng thay thế thuốc lá điếu trong dài hạn.

WHO kỳ vọng, nếu các quốc gia phối hợp các thuốc hỗ trợ, cung cấp các phương tiện cai thuốc, và áp dụng chính sách kiểm soát thuốc dưới sự hướng dẫn từ WHO thì việc tiêu thụ thuốc lá trên toàn cầu sẽ tiếp tục giảm trong tương lai. Đây là việc cần làm bởi tiến trình đáp ứng mục tiêu toàn cầu các quốc giá đặt ra là giảm tỷ lệ hút thuốc lá 30% vào năm 2025 vẫn không được như ý. Cũng trong báo cáo gần nhất, WHO thừa nhậnvới tốc độ như hiện tại, tỷ lệ này chỉ có thể đạt mức giảm 23% thay vì 30% như kế hoạch.

Ảnh hưởng bởi các giải pháp giảm tác hại

Thực tế hiện đang cho thấy, vẫn còn hơn 70% người không cai thuốc hiện vẫn chưa có giải pháp. Đến nay họ vẫn hút thuốc lá điếu dù biết nguy hiểm cho chính bản thân và người xung quanh.. Nhằm giải quyết vấn đề này, các nước hiện đang đẩy mạnh việc cho phép các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới (hay còn gọi là thuốc lá không khói - với hướng tiếp cận tương tự như các liệu pháp NRT nêu trên, đó là cung cấp nicontin sạch hơn cho người dùng nhờ loại bỏ quá trình đốt cháy thuốc lá) được hiện diện và được quản lý một cách hợp pháp.

Chiến lược này đang được chính phủ các nước tin tưởng sẽ góp phần giúp người hút thuốc chuyển dần từ thuốc lá điếu sang những sản phẩm giảm thiểu tác hại hơn, sau đó là chuyển đổi hoàn toàn. Theo số liệu ước tính, thị trường các sản phẩm giảm thiểu tác hại đã vượt xa con số hàng tỷ USD.

Cụ thể, thuốc lá làm nóng đang được thương mại hợp pháp tại ít nhất 67 nước tính đến 2021 (theo số liệu thống kê từ một công ty thuốc lá, chỉ tính trên các dòng sản phẩm thuộc công ty này), bao gồm cả các quốc gia nghiêm ngặt như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Pháp, Đức, Ý, Nga... Còn đối với thị trường thuốc lá điện tử, doanh thu trong năm 2015 ước tính đạt gần 10 tỷ USD, tập trung chủ yếu ở Hoa Kỳ với 56% người dùng, Anh chiếm 12% và còn lại là thị trường các nước Trung Quốc, Pháp, Đức, Ý, Ba Lan...

24368319645074025493275006122977505809269892n
90% người hút thuốc lá muốn tìm kiếm các giải pháp giảm thiểu tác hại.

Các chuyên gia y tế dự kiến những sản phẩm này sẽ tiếp tục tăng trưởng và nếu quản lý đúng cách, những sản phẩm này sẽ có ảnh hưởng tốt đến mục tiêu kiểm soát và giảm tác hại thuốc lá của WHO đạt được nhanh hơn.

Cụ thể theo GS. David Sweanor, Chuyên gia Sức khỏe cộng đồng kiêm Giảng viên đặc biệt của Khoa Dịch tễ học và Y tế Công cộng - Đại học Nottingham, đã có sự thay đổi trong nhận thức người dân về sự khác biệt giữa thuốc lá điếu và thuốc lá thế hệ mới. Hai quốc gia Na Uy và Hoa Kỳ cũng đã chứng kiến ​​sự gia tăng nhanh chóng trong doanh số kinh doanh các sản phẩm thuốc lá không khói. Sự đột biến này xảy ra là nhờ nhận thức ngày càng tăng của người dùng rằng các sản phẩm không đốt cháy (thuốc lá thế hệ mới) ít nguy hại hơn so với thuốc lá điếu đốt cháy (theo công ty nghiên cứu Morgan Stanley tại Bắc Mỹ, 2006)”.

“Người dùng dễ dàng tiếp cận đa dạng chủng loại các sản phẩm giảm tác hại đang lưu hành tại những thị trường này như thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử, thuốc lá ngậm (snus), thuốc lá nhai…”, GS. David cho biết thêm. 

Không chỉ có Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một cơ quan y tế uy tín toàn cầu khác là cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cũng đã tiến hành kiểm nghiệm các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Tuy nhiên, không phải sản phẩm mới nào cũng được chấp thuận, hiện cơ quan này chỉ cho phép 2 trong số đó được phép kinh doanh, bao gồm thuốc lá làm nóng và thuốc lá ngậm snus.

Theo đó, loại sản phẩm thuốc lá làm nóng được FDA công bố đủ điều kiện thương mại cùng với chỉ định “Giảm thiểu phơi nhiễm với các chất có hại lên cơ thể”. Hiện trong số 67 thị trường đã thương mại hóa sản phẩm thuốc lá làm nóng đã được FDA chấp thuận nêu trên, có hơn 2/3 quốc gia nằm trong Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá (FCTC) của WHO. Điều này cho thấy có sự đồng thuận đáng kể trong quan điểm nhìn nhận về các sản phẩm thuốc lá mới của hai tổ chức này.

Trước xu hướng tiêu thụ thuốc lá điếu trên toàn cầu đang sụt giảm, thì doanh số thị trường thuốc lá không khói lại tăng lên. Điều này ngày càng gần với ba mục tiêu mà WHO đưa ra nhằm giảm số người người hút thuốc lá trên toàn cầu - đó là giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại. Chỉ khi các sáng kiến giảm tác hại thuốc lá được thực thi toàn diện và quản lý đúng cách, chính sách kiểm soát thuốc lá trên toàn cầu mới được hoàn thiện.  

Thanh Long

Link nguồn: https://doisongphapluat.nguoiduatin.vn/dspl/tuong-lai-thuoc-la-dieu-se-thay-doi-ra-sao-a514739.html