Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn cách chuẩn bị mâm cỗ cúng cô hồn tháng 7 Âm lịch


Thùy Dung

Thứ 5, 24/08/2023 | 19:00


Cùng sự kiện

Rằm tháng 7 Âm lịch theo truyền thống được người Việt Nam coi là ngày xá tội vong nhân, cũng là dịp lễ Vu Lan báo hiếu. Vào Rằm tháng 7, mâm cơm cúng thể hiện lòng thành kính trời Phật, gia tiên và thể hiện tình thương đối với chúng sinh.

Theo tư vấn của nghệ nhân ẩm thực Ánh Tuyết (Hà Nội), Rằm tháng 7 trùng với lễ Vu Lan báo hiếu và Xá tội vong nhân nên khi chuẩn bị mâm cúng, ta cần chuẩn bị 3 mâm.

Mâm cúng Phật Rằm tháng 7

Đời sống - Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn cách chuẩn bị mâm cỗ cúng cô hồn tháng 7 Âm lịch

Đối với những gia đình theo đạo Phật thì Rằm tháng 7 là một ngày lễ lớn. Theo giáo lý nhà Phật, lễ cúng không quan trọng ở mâm cao cỗ đầy mà cốt ở lòng thành của mỗi người.

Lễ cúng Phật cần được đặt ở nơi cao nhất trên bàn thờ. Đồ cúng thường là cỗ chay hoặc ngũ quả, nước lọc. 

Lúc làm lễ cúng nên đọc một bài kinh Vu Lan để hồi hướng công đức cho những người thân trong quá khứ được siêu sinh và cũng là một cách giúp hiểu hơn về ngày lễ này.

Mâm cúng thần linh và gia tiên Rằm tháng 7

Đời sống - Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn cách chuẩn bị mâm cỗ cúng cô hồn tháng 7 Âm lịch (Hình 2).

Mâm cúng gia tiên ngày Rằm tháng 7 thường là mâm cỗ mặn với các món như: gà luộc, canh miến mọc, xôi đỗ xanh, thịt bò xào, chả nem, tôm hấp sả... hoặc các món ăn mà ngày xưa ông bà tổ tiên thích ăn.

Các gia đình cũng có thể chọn thực phẩm theo mùa, chế biến món ăn phù hợp với khẩu vị gia đình mình.

Lưu ý: Nên cúng Phật và cúng gia tiên vào buổi sáng. 

Mâm cúng chúng sinh Rằm tháng 7

Đời sống - Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn cách chuẩn bị mâm cỗ cúng cô hồn tháng 7 Âm lịch (Hình 3).

Lễ cúng chúng sinh (cúng cô hồn) thường được thực hiện vào chiều tối ngày 14/7 hoặc 15/7 Âm lịch. Bởi vì, người ta quan niệm, đây là thời gian những vong linh trên đường trở về địa ngục nên cũng là lúc cúng cô hồn chuẩn nhất. Mọi việc cúng phải được hoàn tất vào ngày 15/7 Âm lịch.

Trên mâm cúng chúng sinh, lễ vật gồm có:

Muối gạo (1 đĩa sẽ được rắc ra vỉa hè hoặc sân nhà về bốn phương tám hướng sau khi cúng xong), cháo trắng nấu loãng (12 chén nhỏ), hoa quả (5 loại 5 màu), 12 cục đường thẻ.

Theo truyền thống xưa, các gia đình sẽ mua quần áo chúng sinh bằng giấy nhiều màu sắc (xanh lam, xanh lá mạ, vàng, hồng...).

Tuy nhiên, nhiều năm trở lại đây Giáo hội Phật giáo Việt Nam khuyến cáo không nên đốt vàng mã, tránh lãng phí. Đồng thời Giáo hội cũng cấm đốt vàng mã trong các cơ sở thờ tự. Bởi vậy, các gia đình có thể cân nhắc hình thức này. 

Nước: 3 chun (hay 3 ly nhỏ ), 3 cây nhang , 2 ngọn nến nhỏ.....

Một lưu ý quan trọng của lễ cúng cô hồn là không cúng xôi, gà, thịt lợn. Chỉ cúng cô hồn bằng các món ăn chay, không cúng đồ mặn vì sẽ khơi dậy tham, sân, si.

Món cháo loãng không thể thiếu trong lễ cúng cô hồn, bởi vì người ta tin rằng món này dành cho những linh hồn bị đày đọa phải mang một thực quản nhỏ hẹp không thể nuốt được thức ăn thông thường.

Bày lễ và cúng ngoài trời hoặc trước cửa chính ngôi nhà. Gia chủ có thể đọc các bài văn khấn hoặc khấn nôm theo tâm nguyện. Kết thúc lễ cúng cô hồn, gạo, muối được vãi ra sân, đường, sau đó là đốt vàng mã (nếu có).

Theo tư vấn của nghệ nhân ẩm thực Nguyễn Thị Lâm (Bát Tràng, Hà Nội), do ngày này trùng với lễ Vu Lan báo hiếu và Xá tội vong nhân nên khi chuẩn bị mâm cúng, ta cần chuẩn bị 3 mâm.

Mâm cúng Phật

Đời sống - Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn cách chuẩn bị mâm cỗ cúng cô hồn tháng 7 Âm lịch (Hình 4).

Với các Phật tử, Rằm tháng 7 là một ngày lễ lớn. Theo giáo lý nhà Phật, lễ cúng không quan trọng ở mâm cao cỗ đầy mà cốt ở lòng thành của mỗi người.

Lễ cúng Phật cần được đặt ở nơi cao nhất trên bàn thờ. Nếu dùng hoa tươi nên chọn hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu, hoa hồng, hoa cúc… Đồ cúng thường là cỗ chay hoặc ngũ quả, nước lọc. 

Gia chủ có thể làm mâm cỗ chay gồm: Giò, chả chay, nem chay hoặc nem nấm, canh nấm hoặc rau củ quả, đậu hũ...

Mâm cúng thần linh và gia tiên

Đời sống - Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn cách chuẩn bị mâm cỗ cúng cô hồn tháng 7 Âm lịch (Hình 5).

Nếu cúng Phật là cỗ chay, mâm cúng gia tiên thường là cỗ mặn. Đối với mâm lễ cúng tổ tiên chúng ta thường sắp xếp "trên chay dưới mặn" tức là trên hoa quả, dưới là cỗ mâm mặn. Các món ăn nấu tùy theo điều kiện gia đình hoặc là các món mà ngày xưa ông bà tổ tiên thích ăn.

Mâm cúng cơ bản cho ngày Rằm tháng Bảy thường có gà luộc, canh miến mọc, xôi đỗ xanh, thịt bò xào, chả nem, tôm hấp sả, thịt lợn luộc...

Các gia đình có thể chọn thực phẩm theo mùa, chế biến món ăn phù hợp với khẩu vị gia đình mình.

Lưu ý: Bạn nên cúng Phật và cúng gia tiên vào buổi sáng. 

Mâm cúng chúng sinh

Đời sống - Nghệ nhân ẩm thực hướng dẫn cách chuẩn bị mâm cỗ cúng cô hồn tháng 7 Âm lịch (Hình 6).

Lễ cúng cô hồn được thực hiện vào buổi chiều tối ngày 14/7 hoặc 15/7. Bởi vì, người ta quan niệm, đây là thời gian những vong linh trên đường trở về địa ngục nên cũng là lúc cúng cô hồn chuẩn nhất. 

Trên mâm cúng chúng sinh, lễ vật gồm có:

Muối gạo (1 đĩa sẽ được rắc ra vỉa hè hoặc sân nhà về bốn phương tám hướng sau khi cúng xong), cháo trắng nấu loãng (12 chén nhỏ), hoa quả (5 loại 5 màu), 12 cục đường thẻ.

Theo truyền thống xưa, các gia đình sẽ mua quần áo chúng sinh bằng giấy nhiều màu sắc (xanh lam, xanh lá mạ, vàng, hồng...).

Tuy nhiên, nhiều năm trở lại đây Giáo hội Phật giáo Việt Nam khuyến cáo không nên sử dụng vàng mã, tránh lãng phí. Đồng thời Giáo hội cũng cấm đốt vàng mã trong các cơ sở thờ tự. Bởi vậy, các gia đình có thể cân nhắc hình thức này. 

Các loại bỏng ngô, bánh, kẹo, tiền vàng (tiền thật và tiền vàng mã), khoai lang, ngô, sắn luộc, mía (để nguyên vỏ và chặt tùng khúc nhỏ độ 15 cm). 

Nước: 3 ly nhỏ, 3 cây nhang , 2 ngọn nến nhỏ.....

Món cháo loãng không thể thiếu trong lễ cúng cô hồn. Bởi vì người ta tin rằng món này dành cho những linh hồn bị đày đọa phải mang một thực quản nhỏ hẹp không thể nuốt được thức ăn thông thường.

Bày lễ và cúng ngoài trời hoặc trước cửa chính ngôi nhà. Gia chủ có thể đọc các bài văn cúng hoặc khấn nôm theo tâm nguyện. Kết thúc lễ cúng cô hồn, gạo, muối được vãi ra sân, đường, sau đó là đốt vàng mã.

Về phương diện cúng Rằm tháng 7, nhà văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ đưa ra 1 số lưu ý theo tập tục của dân gian, các bạn có thể tham khảo thêm:

1/ Lễ cúng cô hồn là không cúng xôi, gà, heo. Chỉ cúng cô hồn bằng các món ăn chay, không cúng đồ mặn vì sẽ khơi dậy tham, sân, si.

2/ Lễ cúng cô hồn thực hiện vào buổi chiều tối vì ban ngày ánh nắng mặt trời rất mạnh trong khi các cô hồn vừa được thả ra rất yếu.

3/ Việc cúng cô hồn phải được hoàn tất vào ngày 15/7 âm lịch. 

Xem thêm: Cúng Rằm tháng 7 Âm lịch nên làm cỗ chay hay cỗ mặn?

4/ Nên thăm mộ phần của người thân trong gia đình ở ngoài nghĩa địa hay trong chùa chiền, nơi lưu giữ các lọ hài cốt. Vì tháng cô hồn còn gọi là Tết của những người âm.

5/ Nếu biết tụng kinh thì nên trì tụng (Chú Đại bi, chuẩn đề, Vu Lan báo hiếu, Địa tạng).

6/ Nên hạn chế sát sinh các con vật.

7/ Đối với mâm cúng Phật, thần linh và gia tiên thì cúng trong nhà, còn cúng chúng sinh thì cúng ngoài trời, trước cửa nhà hoặc ở chùa.

+ Khi tung gạo muối chúng sinh thì tung ra ngoài chứ không tung từ ngoài vào trong nhà.

+ Đối với gia đình thờ Phật thì mâm cúng chay phải đặt cao nhất, rồi mới đến mâm cúng thần linh và gia tiên.

"Những điều kiêng kỵ hay nên làm trong tháng cô hồn đều là những quan niệm dân gian truyền miệng, không ai hay một ngành khoa học nào có thể chứng minh. Tuy nhiên, với suy nghĩ “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” nên người dân vẫn luôn chú trọng làm theo", báo VietNamnet dẫn lời ông Hùng Vĩ nói.

Thùy Dung (T/h)

Link nguồn: https://doisongphapluat.nguoiduatin.vn/dspl/nghe-nhan-am-thuc-huong-dan-cach-chuan-bi-mam-co-cung-co-hon-thang-7-am-lich-a588167.html